Ankara oo Mar Kale Isku Dayday Wada Hadal, Somalilandna Si Cad U Diidday

Ankara oo mar kale isku dayaysa inay dib u soo nooleeyso wada hadalladii Somaliland iyo Soomaaliya, balse Hargeysa ayaa si cad u diidday, iyada oo ku adkaysanaysa in aanay jirin waddo dib loogu laaban karo midnimadii burburtay, isla markaana Turkiga lagu eedeeyey inuu hore u adeegsaday wada hadalladaas si uu u carqaladeeyo dadaalladii aqoonsiga Somaliland.

---

Ilo wareedyo xog-ogaal ah oo u warramay Gallaydh Media ayaa xaqiijiyey in dawladda Turkigu mar kale isku dayday inay dhexdhexaad ka noqoto Somaliland iyo Soomaaliya, kadib martiqaad uu Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan u diray Madaxweynaha Somaliland Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi Cirro. Ujeeddada martiqaadkan ayaa lagu sheegay in dib loo bilaabo wada hadalladii hore ee u dhexeeyey Hargeysa iyo Muqdisho, kuwaas oo Somaliland si rasmi ah u joojisay sannadihii la soo dhaafay.

Xukuumadda Somaliland ayaa si degdeg ah u diidday martiqaadkaas, iyada oo mar kale ku celisay mowqifkeeda cad ee ah in aanay jirin wax wada hadal ah oo lagu laabanayo midnimo hore oo ay Somaliland u aragto mid sharci darro ahayd, burburtayna 1991-kii kadib tacaddiyo, xasuuq iyo burbur baahsan oo ay kula kacday dawladdii Muqdisho.

Somaliland waxay aaminsan tahay in Turkigu aanu ahayn dhexdhexaadiye daacad ah. Taa beddelkeeda, Ankara waxa lagu eedeeyey inay si muuqata u garab istaagtay dowladda Federaalka Soomaaliya, isla markaana ay dano istiraatiiji ah ka lahayd sii socoshada wada hadallo aan wax natiijo ah dhalin. Xasuus gaar ah ayaa la siinayaa hadal hore oo ka soo yeedhay wasiirkii arrimaha dibadda ee Turkiga, kaas oo qiray in Ankara ay wada hadallada Somaliland iyo Soomaaliya u adeegsan jirtay marmarsiiyo diblomaasiyadeed si ay u hakiso ama u gaabiso dadaalladii Boqortooyada Ingiriiska ee ku wajahnaa aqoonsiga Somaliland. Arrintaasi waxay dhaawac weyn ku reebtay kalsoonidii Somaliland ee Turkiga.

Isku daygan cusub ee Turkiga ayaa imanaya xilli Somaliland ay horumar la taaban karo ka samaysay aqoonsi raadinteeda caalamiga ah, gaar ahaan kadib markii Israel ay 26-kii Disembar 2025 noqotay dawladdii ugu horreysay ee si rasmi ah u aqoonsata Somaliland. Aqoonsigaasi wuxuu beddelay miisaanka siyaasadeed ee Geeska Afrika, isla markaana wiiqay doorkii Turkiga ee ahaa inuu isagu xakameeyo marinada diblomaasiyadeed ee gobolka.

Walaaca Ankara waxa kale oo sii huriyey muhiimadda istiraatiijiyadeed ee Somaliland ku leedahay Gacanka Cadmeed, oo ah marin biyood caalami ah oo laf-dhabar u ah ganacsiga dunida. Turkigu muddo dheer wuxuu doonayey inuu saameyn dhaqaale, milatari iyo mid tamar ku yeesho gobolka, gaar ahaan meelaha saliidda iyo gaaska laga filayo. Qaar ka mid ah goobahaas rajada leh ayaa ku yaalla dhulka Somaliland, taas oo ka dhigaysa Hargeysa meel Ankara ay si gaar ah isha ugu hayso.

Dhanka kale, soo gelitaanka Israel ee Geeska Afrika ayaa si weyn u wiiqay istiraatiijiyaddii Erdogan ee ku dhisnayd inuu isagu noqdo ciyaaryahanka ugu weyn ee gobolka. Israel waa dal leh awood milatari, mid sirdoon iyo mid diblomaasiyadeed oo adag, taas oo ka dhigaysa mid aan si fudud loo cabbiri karin ama looga riixi karin saameynta gobolka. Somalilandna waxay u aragtaa iskaashiga Israel inuu yahay mid fursad u furaya amni, maalgashi iyo aqoonsi ballaadhan.

Gunaanadkii, Somaliland waxay si cad u muujisay in xilligii wada hadallada aan natiijada lahayn dhammaaday, isla markaana aanay oggolaan doonin in dhexdhexaadin lagu daboolo dano shisheeye ama lagu carqaladeeyo horumarka ay ka samaysay masraxa caalamiga ah. Mowqifka Hargeysa ayaa ah mid ku salaysan qaranimadeeda, xusuusta taariikheed ee wixii ay soo martay, iyo xaqa ay u leedahay inay mustaqbalkeeda si madax bannaan u go’aansato.