Xabsi, Cilaaj iyo Guurdoon Jeebku Ka Xun Yahay
- Hassan Gallaydh
- Dec 13, 2025
- 3 min read
Updated: Jan 29
Sheekada Tawakal Aadan waxay iftiiminaysaa sida khatku u noqday masiibo aamusnaan lagu oggol yahay—burburisa naf, qoys, iyo mustaqbal, balse weli bulshadu u diidan tahay inay si dhab ah ula xisaabtanto.
Wareysi qoto dheer oo Gallaydh TV ay la yeelatay Tawakal Aadan ma ahayn kaliya sheeko nololeed; wuxuu ahaa muraayad lagu arkay dhaawac bulsho oo si caadi ah loo qaatey. Tawakal wuxuu ka mid ahaa rag badan oo nolol caadi ah ku jiray—shaqo leh, rajo leh, iyo mustaqbal muuqda—ka hor inta aanu khatku si tartiib ah u bilaabin burburinta noloshiisa. Waxa uu ka bilaabay meel aan bulshadu dembi u arkin: calalin joogto ah, “madadaalo”, iyo waqti la iska dilo. Laakiin sida uu isagu sheegay, khatku ma aha wax la iska calaliyo; waa wax si tartiib ah maskaxda, dhaqaalaha, qoyska iyo xidhidhka bulshadda u burburiya.
Shaqo ayuu haystay, nolol ayuu lahaa. Laakiin qaadku wuxuu ka qaadday wax walba. Ugu horrayn, dhaqaale ahaan: mushaharkii kuma filnaan, kayd ma jirin, ugu dambaynna wuxuu qaatay go’aan quus ah—wuxuu iibiyey gaadhigiisii si uu u daboolo nolol maalmeedka iyo qaadka. Intaas ka dib, burburku wuxuu galay heer ka halis badan: sumcad iyo kalsooni.
Waxa ka sii naxdin badnaa ma ahayn khatku keliya, balse habka bulshadu u fasirtay xaaladdiisa. In kasta oo uusan qabin xanuun maskaxeed oo rasmi ah, haddana warar si xun loo faafiyey—laguna sheegay inuu yahay qof qoyskiisa khatar ku ah, maskax ahaan xanuunsanaya—ayaa gaaray qoyskiisa. Wararkaasi ma ahayn kuwo ku salaysan xaqiiqo ama qiimeyn caafimaad, balse waxay ahaayeen hadal iyo cabsi la isku gudbiyey. Natiijadii? Cilaaj lagu khasbay.
In lagu xidho xarun cilaaj adigoo og inaad miyir qabto waa dhaawac nafsiyeed oo aad u culus. Tawakal wuxuu ku tilmaamay waayo-aragnimadaas mid ka dhigtay inuu si buuxda isu arko keli ahaa: qoys ka shakisan, bulsho ka sii jeedsatay, iyo kalsooni gebi ahaanba burburtay. Halkii cilaajku ka noqon lahaa gargaar, wuxuu noqday albaab kale oo uu niyad-jab kaga sii dhaco.
Markii uu dibadda u soo baxay, halkii uu heli lahaa garab iyo faham, wuxuu la kulmay xukun hore loo riday. Sumcaddii ayaa dhaawacnayd, fursadihii shaqo way yaraadeen, kalinimaduna way sii badatay. Xaaladdaas nafsiyeed waxay mar kale u riixday qaad—sida dad badan oo kale oo u adeegsada inuu noqdo “daawo” been ah oo xanuunka daboolta balse aan bogsiin.
Sheekadu halkaas kuma joogsan. Nolol dib u dhis ayuu isku dayay, balse mar kale wuxuu ku dhammaaday xabsi—ma aha dambi weyn, balse natiijo ka dhalatay nolol burburtay, dhaqaale xumo, iyo go’aan qaadasho liidata oo uu sababay khatku. Guur uu rajaynayey inuu noqdo bilow cusubna wuu fashilmay. Jeeb la’aan, kalsooni la’aan, iyo magac dhaawacmay ayaa isu biiray.
Sheekada Tawakal waxay si cad u muujinaysaa in khatku uusan ahayn arrin shakhsi oo keliya; waa musiibo bulsho. Wuxuu burburiyaa qoysas, wuxuu kiciyaa rabshado, wuxuu sii xumeeyaa caafimaadka maskaxda ee ragga—gaar ahaan kuwa durba wajahaya culays dhaqaale iyo masuuliyad bulsho. Xabsiyada Somaliland, sida ay dad badani og yihiin, inta badan waxaa buuxa rag ay dhibaatooyin la xidhiidha khatku kaalin ku leeyihiin: dagaal, xatooyo, rabshad guri, iyo dhibaatooyin kale oo ka dhasha niyad-jab iyo dhaqaale xumo.
Laakiin sheekadu ma aha mid quus ku dhammaata. Qodobka ugu awoodda badan ee wareysiga Tawakal waa soo kabashadiisa. Isaga oo hoos u dhacay heerkii ugu hooseeyey, ayuu haddana helay go’aan iyo dadaal uu noloshiisa dib ugu dhiso. Wuxuu ka baxay khatkii, wuxuu dib u dhisay kalsoonidiisii, ganacsi ayuu bilaabay, qoys ayuu dhistay, wuxuuna maanta yahay tusaale nool oo muujinaya in ka-bogashadu suurtagal tahay—laakiin ay u baahan tahay faham, taageero, iyo nidaam sax ah.
Casharka ugu weyn ee sheekadan laga baran karo waa tan: khatku ma aha caado fudud, mana aha arrin lagu qoslo. Waa dhibaatada ugu weyn ee aamusnaanta lagu aqbalay ee bulshada Somaliland. Inta aanan si dhab ah uga hadlin, uga wacyigelin, una dhisin adeegyo caafimaad oo nafsiyeed oo sax ah, waxaan sii arki doonnaa sheekooyin la mid ah tan Tawakal—kuwaas oo qaarkood aan fursad u helin inay dib uga soo laabtaan.
Sheekadiisu waa digniin, balse sidoo kale waa rajo. Waa marqaati in burburka laga soo kaban karo, balse su’aashu weli taagan tahay: bulshadu ma diyaarsan tahay inay ka hor timaaddo khatka, mise waxay dooran doontaa inay sii daawato rag kale oo noloshoodu burburto?
