Xildhibaan Tunisian ah oo Xabsi Lagu Riday Kadib Qoraal Baraha Bulshada ah

Maxkamad ku taalla Tunisia ayaa siddeed bilood oo xabsi ah ku xukuntay xildhibaan Ahmed Saidani kadib qoraallo uu ku jees-jeesay madaxweyne Kais Saied xilli daadad khasaare geystay dalka ka dhaceen. Kiiskan ayaa sii xoojinaya doodda ku saabsan xorriyadda hadalka iyo jihada siyaasadeed ee Tunisia tan iyo 2021.

---

Xukun Ka Dhashay Qoraal Jees-jees ah

Maxkamad ku taalla Tunisia ayaa xukun siddeed bilood oo xabsi ah ku ridday xildhibaan Ahmed Saidani, kaddib markii uu baraha bulshada ku baahiyay qoraal uu ku dhaleeceeyay madaxweyne Kais Saied.

Saidani ayaa ku tilmaamay Saied “taliyaha guud ee nadaafadda daad-mareennada roobka,” isaga oo ku jees-jeesay booqashooyinka uu madaxweynuhu ku tagay deegaanno ay daadad halis ahi ku dhufteen.

Saidani ayaa la xiray horaantii bishan, waxaana lagu soo oogay dacwad ku saleysan sharci isgaarsiineed oo ka mamnuucaya “waxyeellaynta dadka kale iyada oo loo marayo shabakadaha isgaadhsiinta.” Qareenkiisa, Houssem Eddine Ben Attia, ayaa sheegay in sharcigan uu oggolaanayo in lagu xukumo ilaa laba sano oo xabsi ah.

Daadad iyo Siyaasad Is Qabsaday

Daadadkii dhawaan ku dhuftay caasimadda Tunis iyo gobollo kale ayaa sababay khasaare hantiyeed iyo mid nololeed, iyada oo shacabka qaar ay ku eedeeyeen dowladda in kaabayaasha biyaha iyo nidaamka maareynta roobabka ay ahaayeen kuwo liita. Qoraalka Saidani wuxuu ku jeeday sawirro laga baahiyay booqashooyinka madaxweynaha oo lala galay dadka ku waxyeelloobay daadadka.

Xildhibaan Saidani, oo la doortay 2022, wuxuu hore u ahaa taageere Saied, gaar ahaan markii madaxweynuhu hakiyay baarlamaanka 2021 kuna dhawaaqay inuu dalka ku maamuli doono xeerar uu isagu soo saaro. Si kastaba, sanadihii dambe ayuu noqday mid si cad u dhaliila sida awoodda loo uruuriyay iyo go’aan qaadashada ku ururtay hal qof.

---

Tunisia Tan iyo 2021: Isbeddel Mise Dib-u-noqosho?

Kais Saied ayaa la doortay 2019 isagoo ballanqaaday inuu soo celin doono xasillooni siyaasadeed kaddib sannado qalalaase ah oo ka dambeeyay kacdoonkii 2011 ee ridday hoggaamiyihii muddada dheer xukumayay, Zine al-Abidine Ben Ali. Laakiin go’aankiisii 2021 ee uu ku hakiyay baarlamaanka, uuna ku beddelay dastuur cusub oo awood ballaadhan siinaya madaxtooyada, ayaa sababay muran xooggan.

Ururrada xuquuqda aadanaha ayaa ku eedeeyay Saied inuu wiiqay xorriyadda hadalka iyo hawlgalka mucaaradka. Bishii November ee la soo dhaafay, maxkamad Tunisia ku taalla ayaa xukuno xabsi ah ku ridday tobannaan hoggaamiye mucaarad, qareenno iyo ganacsato lagu eedeeyay isku day afgambi.

Saied, oo 67 jir ah, wuu diiday eedeymaha kali-talisnimo, isaga oo ku andacoonaya inuu ku shaqeynayo sharciga si uu “u nadiifiyo” dalka una la dagaallamo musuqmaasuqa.

---

Xorriyadda Hadalka iyo Mustaqbalka Dimuqraadiyadda

Kiiska Saidani wuxuu noqday mid astaan u ah loollanka u dhexeeya dowladda iyo mucaaradka ku saabsan xadka xorriyadda hadalka. In xildhibaan la xukumo kaddib jees-jees siyaasadeed ayaa dhalisay walaac ku saabsan in sharciyada isgaadhsiinta loo adeegsanayo aamusinta codadka ka soo horjeeda dowladda.

Tunisia oo mar loo arkayay tusaalaha kaliya ee guusha kacdoonnadii “Arab Spring” ayaa maanta ku jirta marxalad ay qaar ku tilmaamayaan dib-u-noqosho dimuqraadiyadeed.

Su’aashu waxay tahay in xukunka Saidani uu noqon doono dhacdo gooni ah mise uu sii xoojin doono cadaadiska ka dhanka ah mucaaradka iyo warbaahinta madax-bannaan.