Doodda Ictiraafka: Muuse Biixi oo si Adag ugu Jawaabay Eedaha Madaxweyne Cirro

HARGEYSA (July 2, 2026) Magaalada Hargeysa ayaa haatan martigelinaysa xasarad siyaasadeed iyo dood adag oo u dhaxaysa Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland, Mudane Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro), iyo Madaxweynihii isaga ka horreeyay ee Muuse Biixi Cabdi. Khilaafkan oo bannaanka u soo baxay ayaa salka ku haya hab-dhaqanka diblomaasiyadda xukuumadda, eedaymo la xidhiidha taariikhda raadinta aqoonsiga, iyo guud ahaan xidhiidhka cusub ee Somaliland la yeelatay dawladda Israa'iil.

Jawaabta Biixi ee Eedaymihii Shirka WADDANI

Muuse Biixi oo qoraal dheer ku baahiyay boggiisa rasmiga ah ayaa si toos ah u abbaaray hadallo uu Madaxweyne Cirro dhowaan ka jeediyay shirkii Golaha Dhexe ee xisbiga WADDANI. Madaxweyne Cirro ayaa madashaas ka sheegay in Muuse Biixi uu hore bulshada ugu sheegay in uu ictiraaf buuxa ka soo helay dalalka Guinea Conakry iyo Itoobiya, balse aanu wax aqoonsi ah dalka keenin, isaga oo ugu baaqay in uu taageero ictiraafka cusub ee xukuumaddiisu heshay.

Isaga oo arrintaas si kulul gaashaanka ugu daruuraya, Biixi waxa uu caddeeyay in aanu weligii ku andacoon in uu aqoonsi rasmi ah keenay.

"Anigu marnaba ma odhan ictiraaf ayaan dawlad la soo galay," ayuu yidhi.

Wuxuu intaas ku daray hadal sarbeeb iyo difaac isugu jira oo uu u jeediyay Madaxweyne Cirro, isaga oo yidhi:

"Arrintaasi been baad sheegtay Odaygii Qaranka lagu odhan maayee, ee wuu ismoodsiyey."

---

'Rag Ciil Cadaab ka Dooray': Xaqiiqada Aqoonsigii Israa'iil

Doodda ugu xasaasisan ee labada mas'uul dhex martay ayaa ku qotonta maalintii bishii December 2025 ay dawladda Israa'iil ku dhawaaqday in ay si buuxda u aqoonsatay madax-bannaanida Somaliland. Madaxweyne Cirro ayaa hore ugu maadeystay in Muuse Biixi uu farxad darteed "kabaha haleeli waayay" markii warkaasi soo dhacay isaga oo beertiisa ku sugan si uu u yimaado madaxtooyada.  

Biixi ayaa qiray in warkaasi ahaa mid uusan hore u sii filayn, isaga oo yidhi: "Waa runtii... Ictiraaf waynu u baahnayn laakiin wuxuu ka yimid meel aan laga filayn." Si uu u sifeeyo dareenka isku-dhafan ee shacabka Somaliland ka qabo aqoonsiga Israa'iil xilli dunida Islaamku ay dhabarka u jeedisay, Biixi waxa uu soo qaatay maahmaahda qotada dheer ee ah: "Rag ciil cadaab ka dooray."

Madaxweynihii hore waxa uu xusay in kasta oo aqoonsigu yahay mudnaanta koowaad ee qaranka, in uu madasha madaxtooyada ka soo jeediyay in arrintan dhinacyo badan laga eego, si weynna looga baaraan dago si aanay khilaaf iyo kala qaybsanaan uga abuurin shacabka dhexdiisa. Biixi ayaa si adag u eedeeyay Madaxtooyada Somaliland in ay jarjartay oo ay nuxur-tirtay khudbaddiisii, isla markaana ay gabi ahaanba meesha ka saartay hadalkii uu madashaas ka jeediyay Madaxweynihii hore ee Daahir Rayaale Kaahin, isaga oo weydiiyay xukuumadda:

"Haddaba, gefka yaa galay?

---

Diblomaasiyadda Qarsoon iyo Safarrada Kala Qaybsan

Qaybta ugu culus ee qoraalka Muuse Biixi ayaa ah dhaliil xooggan oo uu u jeediyay hab-maamuuska iyo hufnaanta diblomaasiyadda xukuumadda Madaxweyne Cirro. Sida ay dhawaan shaaciyeen masuuliyiinta arrimaha dibadda ee Israa'iil markii la furayay safaaradda Somaliland ee magaalada Qudus bishii June 2026, waxa bannaanka u soo baxday in Madaxweyne Cirro uu safar qarsoodi ah ku tegay Israa'iil intii aan lagu dhawaaqin aqoonsiga.

Biixi ayaa tallaabadaas ku tilmaamay mid ugub ku ah taariikhda Somaliland, isla markaana meel ka dhac ku ah hufnaanta dawladnimo.

"Safarkaagii rasmiga ahaa waxa aad sheegtay in aad Israa’iil hore u booqatay iyada oo laga ilaaliyay shacabka iyo warbaahintaba, waana kow madaxweyne Jamhuuriyadda Somaliland ah oo si qarsoodi ah u safra, marka dambena sheega in uu safaro qarsoodi ah uu galay," ayuu yidhi Muuse Biixi.

Waxa uu sidoo kale shaki weyn geliyay safarkii ugu dambeeyay ee rasmiga ahaa ee Madaxweynaha, isaga oo xusay in nidaamka dawladnimo la hareer maray. Biixi waxa uu tilmaamay in Madaxweynuhu uu muddo ku sugnaa dalka Isu-tagga Imaaraadka Carabta oo uu ka dhoofay, halka weftigiisii wasiirraduna ay si gooni ah ugu sugnaayeen dalka Itoobiya oo ay ka dhoofeen. Biixi ayaa su'aal duluc weyn xambaarsan weydiiyay xukuumadda:

"Madaxwayne maxaa keenay qarsoodiga iyo qaybsanaanta?"

---

Gunaanad: Mustaqbalka Xidhiidhka Caalamiga ah ee Somaliland

Ilaa iyo hadda, Madaxweyne Cirro iyo xafiiskiisu si toos ah ugama jawaabin eedahan cusub iyo weydiimahan adag ee uu soo jeediyay Muuse Biixi. Is-weydaarsigan hadallada kulul ayaa ku soo beegmaya xilli Somaliland ay dhex mushaaxayso isbeddel diblomaasiyadeed oo taariikhi ah balse dood badan xambaarsan.

Aqoonsiga Israa'iil iyo furitaanka safaaradda ee Qudus ayaa qayb ka mid ah shacabka u arkaan guul weyn oo soo afjaraysa 35 sano oo go'doon siyaasadeed ah. Balse dhinaca kale, xisbiyada mucaaridka iyo falanqeeyayaasha siyaasadda ayaa muujinaya walaac ku saabsan habka qarsoodiga ah ee xukuumaddu u waddo xidhiidhada caalamiga ah iyo saamaynta ay ku yeelan karto isku-duubnida guddaha. Sida muuqata, doodda ku saabsan hufnaanta safarrada madaxtooyada iyo maareynta arrimaha dibadda ayaa sii ahaan doonta xuddunta siyaasadda Somaliland ee bilaha soo socda.