Qurux Khatar Xambaarsan: Sunta Qarsoon ee Suuqa Is-qurxinta Somaliland

Daryeelka maqaarku (skincare) maanta ma aha oo keliya u-jajabnaan qurux iyo is-muujin; waa arrin caafimaad oo si toos ah u taabanaysa badqabka xubinta ugu weyn ee jidhka bini'aadamka. Haweenka dunida oo dhan, gaar ahaan kuwa ku nool Somaliland, waxa ay si joogto ah u adeegsadaan kareemooyin, looshanno, dareereyaal nafaqeeye ah (serums), iyo agabka is-qurxinta (make-up) ee maalinlaha ah. Hase yeeshee, gudaha Somaliland waxa ka taagan masiibo aamusan oo si weyn loo dayacay. Suuqa dalku waxa uu noqday goob lagu daadiyo alaabo aan la hubin tayadooda iyo halka ay ka soo jeedaan, taas oo khatar weyn oo caafimaad gelinaysa nolosha haweenka muddada dhow iyo tan fogba.

Dukaamada waawayn ee magaalooyinka, suuqyada hoose, iyo xitaa farmashiyeyaasha qaarkood, waxa si caadi ah loogu iibinayaa alaabo xambaarsan magacyada shirkado caalami ah oo laga leeyahay waddamo ay ka mid yihiin Faransiiska, Maraykanka, iyo Kuuriyada Koonfureed. Laakiin xaqiiqada qadhaadh ee jirtaa waxa ay tahay in inta badan aanay jirin hay'ad dawladeed ama nidaam tignoolajiyadeed oo dhab ah oo xaqiijin kara in alaabtaasi ay tahay mid asli ah (authentic) oo ay soo saareen shirkadaha summadooda lagu xardhay. Nidaam-darradani waxa ay haweenka Somaliland ka dhigtay dhibanayaal aan ogayn sunta iyo asiidhka ay maalin kasta wajigooda iyo jidhkooda marinayaan.

Maxaa Halista Caafimaad Ka Dhalan Kara?

Marka alaabta daryeelka maqaarka ama is-qurxintu aanay ahayn mid la hubo ama aanay haysan shahaado tayo-dhawr oo caalami ah, su'aasha ugu weyn ee in la is-weydiiyo mudan ayaa ah, maxaa dhalooyinkan bilicsan ku dhex jira?

Alaabaha been-abuurka ah (counterfeit products) waxa inta badan lagu farsameeyaa warshado qarsoon oo aan la xakamayn tayo ahaan iyo nadaafad ahaanba, kuwaas oo ku yaalla dalalka Aasiya iyo xuduudaha dalka. Si ay macaash degdeg ah u helaan, dadka alaabtan been-abuurka ah sameeyaa waxa ay isku daraan walxo kiimiko ah oo raqiis ah balse halis aad u weyn leh, waxaana ka mid ah:

• Meerkuri (Mercury): Waa macdan culus oo si sharci-darro ah loogu daro kareemooyinka maqaarka caddeeya. Isticmaalkeedu waxa uu sababaa dhaawac kelyaha ah, dhibaatooyin ku dhaca hab-dhiska neerfaha, iyo in maqaarku uu lumiyo difaaciisa dabiiciga ah, waxaanay aakharka keeni kartaa kansar.

• Kortikostereyoodhis (Corticosteroids): Waa dawooyin awood badan oo dhakhaatiirtu u qoraan xanuunno gaar ah muddo kooban. Balse warshadaha been-abuurka ahi waxa ay ku daraan kareemooyinka si ay maqaarka si ku-meel-gaadh ah ugu caddeeyaan. Natiijada muddada fog waa in maqaarku uu khafiifo, jeexjeexmo (stretch marks), isla markaana uu u nuglaado xanuunada maqaarka ku dhaca iyo nabarada soo noqnoqda ee aan bogsan.

• Haydarokwiinoon (Hydroquinone) oo xad-dhaaf ah: In kasta oo xaddi yar oo dhakhtar qoray uu daawo yahay, haddana alaabta suuqa madow waxa laga helaa xaddi aad u sarreeya oo guba maqaarka, keena in wajigu uu yeesho nabaro madow oo joogto ah (Ochronosis), taas oo ah dhibaato aan dib loo dawayn karin.

• Walxo midabeed warshadeed: Waa rinjiyo loogu talagalay in lagu midabeeyo dharka ama baabuurta oo lagu daro alaabta is-qurxinta (make-up) si ay midab u yeeshaan, kuwaas oo toos u sumeeya dhiigga marka ay maqaarka ka dusaan.

Saamaynta muddada gaaban ee alaabtan been-abuurka ahi waa mid is-tusta, waxaana ka mid ah finan, cuncun, gubasho, iyo midabka wajiga oo isbeddela. Hase yeeshee, saamaynta muddada fog waa mid ka sii naxdin badan. Maadaama maqaarku yahay afka uu jidhku wax ka nuugo, kiimikooyinkaasi waxa ay toos u galaan dhiigga. Isticmaalka maalinlaha ah ee sannadaha badan socdaa waxa uu keenaa dhaawac joogto ah oo soo gaadha xubnaha taranka, isku-dheellitir la'aan dhinaca hormoonnada ah, iyo halis weyn oo ah in qofku uu qaado cudurka kansarka.

---

Sidee Loo Garan Karaa Alaabta Been-abuurka Ah?

Inkasta oo Somaliland aanay weli si buuxda u hawlgelin nidaam dhawrista tayada oo si adag u baadha alaabaha is-qurxinta, haddana waxa jira tilmaamo iyo heerar feejignaan oo caawin kara qofka isticmaalaha ah si uu naftiisa u badbaadiyo:

1. Is-barbardhig Qiimaha (Price Discrepancy): Qiimuhu waa digniinta ugu horraysa. Haddii alaab caalami ah oo dalka dibaddiisa, sida Maraykanka ama Yurub, lagaga iibiyo $20, aad ku aragto suuqyada Hargeysa ama Burco iyada oo lagu iibinayo $5, waa calaamad biyo-kama-dhibcaan ah oo muujinaysa in alaabtaasi tahay mid been-abuur ah. Kharashka dhoofinta, canshuurta, iyo macaashka ganacsadaha marka la isku daro, macquul ma aha in alaabtu ay ka raqiisanaato qiimihii warshadda rasmiga ah.

   
   

2. Si Dhow U Eeg Baakadda (Packaging Inspection): Alaabta asalka ahi waxa ay leedahay baakad tayo sare leh. Qoraalkeedu waa mid faseex ah oo aan lahayn khaladaad xagga higgaadda ah, summaduna (logo) waa mid si cad loo daabacay. Alaabta been-abuurka ahi inta badan waxa ay leedahay qaladaad xagga qoraalka ah, xarfo yaryar oo isku dhex daadsan, caagad jilicsan oo liidata, ama midabka baakadda oo aan is-waafaqsanayn.

   
   

3. Hubi Lambarrada Aqoonsiga (Batch Codes & Barcodes): Alaabaha rasmiga ah waxa ku xardhan lambar taxane ah (Batch Code) oo hoosta kaga qoran. Isticmaaluhu waxa uu lambarkan gelin karaa mareegaha xaqiijinta (sida CheckFresh) si uu u ogaado taariikhda la sameeyay. Haddii uu lambarkaasi maqan yahay, la xoqay, ama uusan shaqaynayn marka la baadho, waa digniin culus.

   
   

4. Ka Digtoonow Urta iyo Qaab-dhismeedka: Haddii urta kareemka ama dareeraha alaabtu ay tahay mid kiimiko ah oo aad u xooggan, ama ay ka duwan tahay wixii aad hore u taqaannay, ama haddii ay alaabtu si degdeg ah u kala go'do (sida in saliidda iyo biyuhu ay kala haraan), taasi waxa ay muujinaysaa in tayadeedu ay aad u liidato, waxaana habboon in si degdeg ah loo tuuro.

   
   

5. Ka Iibso Goobo Lagu Kalsoon Yahay: Inkasta oo ay yar yihiin, haddana farmashiyeyaal iyo dukaamo shirkadeed (official retailers) oo qaarkood ayaa ku dadaala in ay keenaan alaab asal ah oo ay toos uga soo iibsadeen wakiillada rasmiga ah. Ka fogow alaabta lagu iibinayo waddooyinka, suuqyada furan ee aan nidaamka lahayn, ama baraha bulshada (online) ee aan lahayn cinwaan jidheed oo lagula xisaabtamo.

---

Baahida Degdegga ah ee Nidaam Dawladeed iyo Wacyigelin

Dhibaatadani ma aha mid ay xallin karaan shakhsiyaad keliya; waa arrin qaran oo u baahan tallaabo bulsho iyo mid dawli ah oo is-garab socda. Hay'adda Dhawrista Tayada Somaliland iyo Wasaaradda Caafimaadka waxa saaran mas'uuliyad weyn oo qabyo ah. Halka ay inta badan diiradda saaraan raashinka iyo dawooyinka la liqo, waa in ay fahmaan in maqaarku yahay xubinta ugu weyn jidhka bini'aadamka, wax kasta oo la mariyaana uu dhiigga galayo.

Somaliland waxa ay si degdeg ah ugu baahan tahay:

• In la dejiyo heerar (standards) adag oo lagu hubiyo dhammaan alaabaha is-qurxinta iyo daryeelka maqaarka ee dalka la soo gelinayo.

• In ganacsatada wax soo dejisa lagu qasbo mas'uuliyad sharci, lana ganaaxo ama ruqsadaha lagala noqdo ciddii dalka soo gelisa sun been-abuur ah.

• In la bilaabo olole wacyigelineed oo qaran kaas oo haweenka lagu barayo khataraha caafimaad ee ku dhex jira alaabtan raqiiska ah.

Ilaa iyo inta nidaamkaasi ka hirgelayo, masuuliyadda ugu weyn waxa ay saaran tahay haweenka laftooda. Waa in ay is-weydiiyaan waxa ay isticmaalayaan, in ay akhriyaan walxaha ku qoran baakadka dambe (ingredients), in ay su'aalo weydiiyaan cida ka iibinaysa, oo ay si adag uga digtoonaadaan qiimo jaban oo u muuqda "mid aad u fiican oo aan dhab ahayn."

Gunaanad ahaan, daryeelka maqaarku waa maalgashi caafimaad iyo mid nafeed. Quruxdu waa in aanay marnaba ku iman khatar qarsoon iyo sun la is-mariyay. Haweenka Somaliland waxa ay mudan yihiin alaab la hubo, la xaqiijiyay, oo aan waxyeello u geysanayn mustaqbalkooda, noloshooda, iyo farxaddooda caafimaad.