Madaxweynaha Soomaaliya oo mar kale Gogol u dhigay Mucaaradka

MUQDISHO (May 2026) Caasimadda dalka Soomaaliya ee Muqdisho ayaa xilligan wajaheysa jahawareer siyaasadeed iyo is-mari-waa u dhexeeya xukuumadda iyo mucaaradka, xilli uu gabaabsi yahay muddo-xileedka rasmiga ah ee hay’adaha dowladda. Madaxweynaha Dowladda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa olole cusub oo wada-hadal ah bilaabay, isaga oo gogol wada-tashi u fidiyay madaxda Golaha Mustaqbalka Soomaaliya iyo mucaaradka si ay uga soo qayb galaan shirweyne qaran oo magaalada Muqdisho ka dhici doona 10-ka May 2026.

Tallaabadan ayaa ku soo beegmaysa iyadoo ay ka dhiman tahay wax ka yar 15 cisho waqtiga rasmiga ah ee uu dhammaanayo muddo-xileedka madaxweynaha oo ku beegan 15-ka May 2026. Ilaa iyo hadda ma jiro wax heshiis siyaasadeed ah oo laga gaaray nooca iyo qaabka ay u dhacayaan doorashooyinka qaranku, taas oo dalka gelisay hubaal la'aan mugdi ku riday mustaqbalka dowlad-dhiska Soomaaliya.

Gogosha Madaxtooyada Iyo Ajendaha Shirka

War-saxaafadeed rasmi ah oo ka soo baxay Madaxtooyada Soomaaliya ayaa lagu faahfaahiyay in casuumaaddani ay ka dhalatay wada-tashiyo ballaaran oo uu madaxweynuhu toddobaadyadii u dambeeyay la yeeshay qaybaha kala duwan ee bulshada. Ujeeddada ugu weyn ee kulankan loo muddeeyay 10-ka May 2026 ayaa ah in diiradda la saaro arrimaha masiiriga ah ee qaranka, lana xalliyo is-fahamwaaga siyaasadeed ee taagan.

Sida ay madaxtooyadu xaqiijisay, ajendaha kulanka ayaa salka ku haya dardargelinta geeddi-socodka dowlad-dhiska, si gaar ah xallinta khilaafka arrimaha doorashooyinka, xoojinta midnimada qaranka iyo in wadar-ogol lagu dejiyo jihada siyaasadeed ee mustaqbalka dalka. Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa hoosta ka xarriiqay in marxaladdan xasaasiga ah ay lagama maarmaan tahay in la muujiyo is-qancin iyo isu-tanaasul dhab ah, si wada-hadalladu u noqdaan kuwo miro-dhal ah oo dalka ka saara is-mari-waaga. Waxa uu adkeeyay in dowladda federaalka ay ka go'an tahay dhismaha hannaan siyaasadeed oo loo dhan yahay, kaas oo dhowraya midnimada, madaxbannaanida iyo sharafta dowladnimada dalka.

---

Shuruudaha Mucaaradka Iyo Kalsooni Darrada Taagan

Inkasta oo dhinaca xukuumaddu ay soo bandhigtay baaq nabadeed iyo wada-hadal, haddana Golaha Mustaqbalka Soomaaliya oo ay ku midaysan yihiin xisbiyada iyo siyaasiyiinta mucaaradku ayaan weli si buuxda u aqbalin casuumaaddaas. Mucaaradka ayaa muujiyay shaki weyn oo ay ka qabaan daacadnimada madaxweynaha, iyagoo kulankan ku tilmaamay mid xeelad siyaasadeed ah oo waqti lumis ah.

Wax yar ka hor intii aanu soo bixin warka madaxtooyada, Golaha Mustaqbalka ayaa shaaca ka qaaday in muddo toddobaad gudihiis ah ay shacabka u soo bandhigi doonaan nooc doorasho oo cusub oo dalka ka qabsoomi karta. Hannaankan cusub ee ay soo wadaan ayaa la sheegay in aanu ahayn kii dadbanaa ee horay dalka uga dhici jiray, isla markaana aanu ahayn nidaamka qof iyo cod ee ay xukuumaddu riixayso, balse uu yahay nidaam saddexaad oo xal u noqon kara marxaladda kala-guurka ah.

Xildhibaan hore Cabdiraxmaan Dheere oo ku hadlayay afka Mucaaradka ayaa warbaahinta u xaqiijiyay in aanay weli go'aan kama dambays ah ka gaarin ka qayb-galka shirka. "Xasan Sheekh Maxamuud wuxuu soo diray casuumaad, annaguna weli waan ka tashanaynaa sidii aan uga jawaabi lahayn. Waxaan ognahay inuusan daacad ka ahayn, isla markaana safarro iyo hawlo kale ay u yaallaan, balse weli mowqifkeenna kama aanu gaarin go’aan kama dambeys ah," ayuu yiri Cabdiraxmaan Dheere.

Warqad rasmi ah oo uu soo saaray Golaha Mustaqbalka ayaa lagu caddeeyay in ay soo dhoweynayaan mabda'a wada-hadalka, balse ay ku xireen laba shuruudood oo adag si ay miiska u fariistaan. Qodobka koowaad waa in si degdeg ah loo joojiyo dhammaan howlaha iyo dhaqdhaqaaqyada siyaasadeed ee xukuumaddu ku riixayso hannaankeeda doorashada ee muranku ka taagan yahay, si looga hortago wax kasta oo dhaawici kara wadajirka ummadda. Qodobka labaad waxa uu yahay in la magacaabo dhexdhexaadiye madax-bannaan oo lagu kalsoonaan karo, kaas oo damaanad qaadi kara in wada-hadalladu ay noqdaan kuwo caddaalad ah. Waxay xuseen in wada-hadalladii labadii sano ee la soo dhaafay dalka ka dhacay ay noqdeen kuwo fashilmay, sidaas darteedna loo baahan yahay hannaan cusub oo ka duwan kuwii hore.

---

Waqtiga Guraya: Halista 15-ka May 2026 Iyo Qalalaase Dastuuri Ah

Guntinta dhibaatada ayaa salka ku haysa waqtiga xasaasiga ah ee lagu jiro. 15-ka May 2026 waa taariikhda ay mucaaradku u aqoonsan yihiin in ay ku egtahay sharciyadda dastuuriga ah ee Madaxweyne Xasan Sheekh. Golaha Mustaqbalka ayaa si adag u caddeeyay in haddii aan horumar dhab ah laga gaarin is-afgaradka doorashooyinka ka hor 15-ka May 2026, ay iyagu qaadi doonaan tallaabooyin culus oo ay ku ilaalinayaan dowladnimada dalka.

Inkastoo aanay si dhab ah u faahfaahin nooca ay noqon doonaan tallaabooyinkaasi, haddana falanqeeyayaasha siyaasadda ayaa aaminsan in mucaaradku ay ku dhawaaqi karaan gole samatabbixin qaran ama ay ula dhaqmi doonaan dowladda hadda jirta mid waqtigeedii dhammaaday. Tani waxay dalka gelin kartaa firaaq dowladeed iyo qalalaase dastuuri ah oo dib u soo celiya xasaradihii siyaasadeed ee dalka soo ragaadiyay sannadihii la soo dhaafay.

---

Cadaadiska Beesha Caalamka Iyo Baaqyada Nabadda

Iyadoo laga falcelinayo xaaladdan halista ah, beesha caalamka ayaa si degdeg ah u soo dhex gashay arrinta, iyagoo isku dayaya in ay labada dhinac ku cadaadiyaan in ay miiska wada-hadalka isugu yimaadaan.

Howlgalka Kala-guurka ee Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNTMIS) ayaa bayaan ay soo saareen ku soo dhaweeyay casuumaadda ay Dowladda Federaalka Soomaaliya u fidisay mucaaradka. UNTMIS ayaa sheegtay in shirka loo qorsheeyay 10-ka May 2026 uu yahay fursad dahabi ah oo si wadajir ah loogu raadin karo xal waara oo lagu dhammeeyo is-mari-waaga siyaasadeed. Waxay ugu baaqeen dhammaan dhinacyada inay si daacadnimo leh uga qayb galaan wada-hadallada, isla markaana ay mudnaanta koowaad siiyaan danaha shacabka Soomaaliyeed, iyagoo xaqiijiyay inay garab taagan yihiin dadaal kasta oo Soomaalidu hoggaaminayso.

Dhankeeda, Midowga Yurub ayaa iyaduna taageertay gogosha madaxtooyada. Qoraal ay Safiirka Midowga Yurub ee Soomaaliya soo dhigtay barteeda xiriirka bulshada ee X (Twitter-kii hore) ayay ku sheegtay in Midowga Yurub uu si weyn u soo dhoweynayo martiqaadka Madaxweynaha. Waxay ku boorisay dhammaan dhinacyada siyaasadda dalka inay si niyad-sami ah uga qeyb qaataan kulankaas si looga hortago dib-u-dhac siyaasadeed. Midowga Yurub waxa uu ballanqaaday inuu diyaar u yahay taageeridda iyo dhiirigelinta xal kasta oo ay Soomaalidu horseed ka tahay.

Isku soo wada duuboo, maalmaha soo socda ayaa ah kuwo masiiri u ah taariikhda cusub ee Soomaaliya. Indhaha shacabka iyo kuwa beesha caalamkaba waxay ku wajahan yihiin jawaabta rasmiga ah ee Golaha Mustaqbalka Soomaaliya iyo natiijada ka dhalan doonta isku-dayga wada-hadallada ee 10-ka May 2026, si looga badbaado mugdiga iyo qalalaasaha dastuuriga ah ee la filan karo wixii ka dambeeya 15-ka May 2026.