Loolanka Muqdisho: Labada Shir ee Is-diiddan iyo Bilowga Xilliga Kala-guurka ee Soomaaliya

MUQDISHO, Soomaaliya - Magaalada Muqdisho ee caasimadda dalka Soomaaliya waxay toddobaadkan isu beddeshay masrax siyaasadeed oo si weyn loogu loollamayo masiirka iyo mustaqbalka dalka. Waxaa caasimadda ka dhacay laba shir oo iska soo horjeeda, kuwaas oo si cad u qeexaya kala-fogaanshaha u dhexeeya madaxtooyada Villa Somalia iyo garabka mucaaridka ah ee raba in la qabto doorasho aan dib u dhac lahayn.

Labadan kulan oo ka dhacay goobo masaafo yar isu jira, waxay xambaarsanayeen farriimo is-diiddan oo muujinaya dhoolla-tus siyaasadeed, iyadoo dhinac waliba uu rabo inuu muujiyo awoodda uu ku dhex leeyahay gudaha caasimadda iyo sida uu ugu diyaarsan yahay inuu difaaco aragtidiisa ku aaddan doorashooyinka 2026.

Guriga Sheekh Shariif: Baaqii "Badbaado Qaran"

Shirka koowaad ee dareenka dadweynaha soo jiitay wuxuu ka dhacay guriga madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Sheekh Shariif Sheekh Axmed. Kulankan oo qabsaday inta badan baraha bulshada iyo doodaha siyaasadda, waxaa isugu yimid xubnaha mucaaridka ugu miisaanka culus ee fadhigoodu yahay Muqdisho iyo hoggaanka dhaqanka ee beelaha Hawiye.

Madaxda kulanka ka qayb gashay waxaa ka mid ahaa:

• Madaxweynihii hore, Sheekh Shariif Sheekh Axmed.

• Ra’iisul Wasaarihii hore, Xasan Cali Khayre.

• Ra’iisul Wasaarihii hore, Maxamed Xuseen Rooble.

• Xildhibaanno ka tirsan labada aqal ee Baarlamaanka Federaalka iyo siyaasiyiin kale.

Qodobka ugu muhiimsan ee shirkan looga hadlay wuxuu ahaa sidii madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud loogu qasbi lahaa inuu qabto doorasho hufan oo bilaabata bisha May ee sannadkan. Mucaaridka ayaa si weyn u dhaliilay xaaladda guud ee dalka, iyagoo ku baaqay nidaam "Badbaado Qaran." Maxamed Xuseen Rooble oo warbaahinta la hadlay ayaa hoosta ka xariiqay in dalku u baahan yahay degdeg in looga saaro hubanti-la'aanta, isagoo carrabka ku adkeeyey in muddo-xileedka madaxweynuhu uu ku egyahay May 15, 2026.

---

Xarunta JSP: Ololaha iyo Doorashada Maamul-goboleedyada

Masaafo yar uun markaad u socoto guriga Sheekh Shariif, waxaa kulan kale oo isna miisaan leh ku lahaa xubnaha ururka Caddaaladda iyo Wadajirka (JSP) oo uu hoggaamiyo madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud. Kulankan oo uu guddoominayey madaxweynuhu, waxaa diiradda lagu saaray qorshayaasha doorasho ee laga fulinayo maamulada Hirshabeelle, Galmudug iyo Koonfur Galbeed.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa bogaadiyey horumarka ololaha JSP, isagoo ku boorriyey taageerayaashiisa inay xoojiyaan wacyigelinta bulshada. Madaxweynuhu wuxuu diray farriin ku aaddan in Soomaaliya ay ka gudubto wax uu ugu yeeray "siyaasadda qofaysan," isagoo sheegay in muwaadin kasta oo damac leh uu ku kalsoonaado codka shacabka.

"Waxaan mar kale adkaynayaa in laga gudbo siyaasadda qofaysan, muwaadin kasta oo leh han siyaasadeedna uu ku kalsoonaado codka iyo go’aan dadweyne," ayuu yiri madaxweyne Xasan Sheekh, isagoo difaacaya nidaamka doorasho ee uu xisbigiisu hormuudka ka yahay.

---

Isku-dhaca Labada Aragtiyood: Dastuurka iyo Muddo-kordhinta

Xaqiiqada ka dambaysa labadan shir waxay salka ku haysaa is-mari-waaga ka dhashay wax ka beddelka Dastuurka. Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud waxa ka go'an inuu hirgeliyo dastuurka cusub ee uu wax ka beddelka ku sameeyey, kaas oo siinaya hay'adaha dawladda muddo hal sano ah oo dheeraad ah si loogu diyaariyo doorasho qof iyo cod ah.

Dhanka kale, mucaaridka waxay u arkaan tallaabadan mid sharci-darro ah oo lagu kordhisanayo xilka. Waxay dedaal ugu jiraan inay nasakhaan ama waxba kama jiraan ka dhigaan muddo-kordhintaas, iyagoo sheegaya in heshiiska siyaasadeed uu ka sarreeyo wax ka beddel kasta oo aan loo dhammayn.

---

Saamaynta Beesha Caalamka iyo Milicsiga Mustaqbalka

Beesha Caalamka oo inta badan door muhiim ah ka ciyaarta xallinta khilaafaadka doorashooyinka Soomaaliya, ayaan weli qaadin tallaabo muuqata oo ku aaddan loolankan cusub. Si kastaba ha ahaatee, falanqeeyayaasha siyaasaddu waxay aaminsan yihiin in cadaadiska caalamiga ahi uu noqon doono barta ugu dambaysa ee ay ku kala jabi doonaan labada dhinac ee isku hor fadhiya Muqdisho.

Isku soo wada duuboo, labadan shir ee is-garab dhacay waxay bilow u yihiin xilli kala-guur oo aad u kulul. Muqdisho waxay dhowrkii maalmood ee u dambeeyey noqotay goob lagu kala tijaabinayo awoodda taageerada dadweynaha iyo saamaynta odayaasha dhaqanka, kuwaas oo isku dayaya inay furaan waddo hadal-hallo ah si looga baaqsado qalalaase siyaasadeed.

Halkay ku biyo-shuban doontaa tartankan u dhexeeya JSP iyo isbahaysiga mucaaridka? Taas waxaa go'aamin doona toddobaadyada soo socda iyo sida ay u fal-galaan dhinacyada kale ee quseeyaan arrimaha masiirka ee Soomaaliya.