Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Sucuudiga oo Booqday Addis Ababa Xilli Gobolka Geeska Afrika Kacsan Yahay

Faysal Binu Farxaan ayaa kulan heer sare ah la yeeshay Raysal Wasaare Abiy Axmed iyo madaxda Itoobiya, iyada oo socdaalkiisu ku soo beegmay marxalad xasaasi ah oo gobolka ka taagan, lagana hadlayo xiisado isa soo taraya oo ku lug leh Eritrea, Soomaaliya, Masar iyo Suudaan.

---

Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Boqortooyada Sucuudiga, Faysal Binu Farxaan, ayaa maanta ka degay magaalada Addis Ababa ee caasimadda Itoobiya, halkaas oo uu kulan kula qaatay Raysal Wasaare Abiy Axmed iyo masuuliyiinta ugu sarreeya dowladda Itoobiya.

Bayaan kooban oo ka soo baxay labada dhinac ayaa lagu sheegay in kulanka diiradda lagu saaray xoojinta xidhiidhka laba geesoodka ah, iskaashiga dhaqaale iyo midka amni, iyo xaaladda sii murugsan ee ka taagan Geeska Afrika. Inkastoo aan si faahfaahsan loo shaacin waxyaabaha lagu heshiiyay, haddana socdaalkan waxaa loo arkaa mid leh miisaan ka weyn xiriir laba dal oo kaliya.

Itoobiya iyo Eritrea: Xiisad Dib u Soo Noqotay

Socdaalka wasiirka Sucuudiga ayaa ku soo beegmaya xilli Itoobiya ay si cad Eritrea ugu eedaysay inay hubaynayso kooxo mucaarad ah oo ka soo horjeeda xukuumadda Abiy Axmed, isla markaana ay weli ciidamo ku sugan yihiin qaybo ka mid ah gobolka Tigre.

Eedeymahan ayaa dib u soo nooleeyay xiisaddii hore ee labada dal, kuwaas oo 2018 heshiis nabadeed gaaray kaddib sannado colaado ah. Haddana muuqaalka hadda jira wuxuu muujinayaa in kalsoonidii dib u soo noqotay ay mar kale wiiqmayso.

Aqoonsiga Somaliland iyo Saamayntiisa Gobolka

Arrinta aqoonsiga Somaliland ayaa noqotay mid si weyn u kicisay doodaha gobolka, iyadoo tallaabo kasta oo la xiriirta arrintaas ay saameyn ku yeelan karto isku dheellitirka awoodda Geeska Afrika.

Xaaladdan cusub waxay si gaar ah u saameysay xiriirka u dhexeeya Soomaaliya iyo Itoobiya, isla markaana ku lug yeelatay quwado kale oo gobolka iyo dibaddaba ah.

Warbixinta Reuters iyo Suudaan

Warbixin ay shalay daabacday wakaaladda Reuters ayaa tilmaantay in Itoobiya lagu eedeeyay inay dhistay saldhig lagu taageero kooxda RSF ee ku dagaallamaysa Suudaan. Haddii ay arrintani xaqiijiso, waxay sii murjin kartaa colaadda Suudaan oo mar horeba noqotay mid leh cabbir caalami ah.

Dagaalka Suudaan ayaa galay sannadkiisii labaad, iyadoo dhinacyada ku loolamaya ay taageero kala helayaan quwado dibadeed, taas oo gobolka gelisay xisaab istiraatiiji ah oo aad u adag.

Masar, Soomaaliya, iyo Loollanka Gobolka

Isla waqtigaas, Masar ayaa xoojisay joogitaankeeda Soomaaliya, iyadoo dirtay diyaarado dagaal iyo ciidamo ka tirsan howlgalka Midowga Afrika. Tallaabadan waxaa loo arkaa mid si dadban u miisaamaysa saameynta Itoobiya ee gobolka.

Ku lug lahaanshaha Masar ee Soomaaliya waxay qayb ka tahay loollan istiraatiiji ah oo ku saabsan Badda Cas, Webiga Niil, iyo isu dheellitirka awoodda Geeska Afrika.

Dalalka Khaliijka iyo Maalgashiga Istiraatiijiga ah

Sucuudiga wuxuu maalgelin ballaaran ku sameynayaa Eritrea, halka Imaaraadka Carabta uu taageero muuqata siiyo Itoobiya. Arrintani waxay muujinaysaa in dalalka Khaliijka ay si qoto dheer ugu lug leeyihiin qaabeynta jihada cusub ee gobolka.

Maalgashiga, saldhigyada, iyo xiriirka amni ee dalalkan ayaa noqday qayb ka mid ah loollanka awoodaha ee Geeska Afrika.

Gunaanad

Marka la eego dhammaan arrimahan is biirsaday, booqashada Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Sucuudiga ee Addis Ababa ma aha mid caadi ah. Waxay muujinaysaa in Riyadh ay doonayso inay kaalin muuqata ku yeelato dejinta ama ugu yaraan qaabeynta jihada cusub ee gobolka.

Socdaalkan wuxuu fariin u dirayaa caasimadaha kale ee gobolka in Geeska Afrika uu galay marxalad xasaasi ah oo u baahan isku dheellitirnaan diblomaasiyadeed iyo xisaab siyaasadeed oo miisaan culus leh.