Is-dhiibida Qoorqoor, Cadaadiska Villa Somalia iyo Casharkii Laftagareen: Falanqaynta Isbeddelka Siyaasadeed ee Galmudug

DHUUSAMAREEB- Magaalada Dhuusamareeb ee xarunta maamul goboleedka Galmudug ayaa haatan fadhi u ah isbeddel siyaasadeed oo weyn, kadib markii Madaxweynaha xilkiisu dhammaaday ee Axmed Cabdi Kaariye (Qoorqoor) uu si rasmi ah ugu dhawaaqay in uu gabi ahaanba ka tanaasulay tartanka doorashada madaxtinimada ee la filayo in ay dhawaan ka qabsoonto maamulkaas. Go'aankan lama filaanka ah ayaa soo afjaraya in ka badan lix sano oo uu Qoorqoor ahaa hoggaamiyaha ugu sarreeya Galmudug, isaga oo xilka la wareegay bishii February 2020 xilligii xukuumaddii Madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo.

Qormadan tafatiran waxaynu si qoto dheer ugu falanqayn doonaa sababaha dhabta ah ee keenay is-dhiibida Qoorqoor, cadaadiska kaga yimid dawladda Dhexe, casharkii uu ka bartay qalalaasihii Koonfur Galbeed, iyo saamaynta uu go'aankani ku yeelan doono mustaqbalka maamulka Galmudug.

Go'aanka Tanaasulka iyo Fariinta Qoorqoor

Madaxweyne Qoorqoor ayaa go'aankiisa tanaasulka si rasmi ah ugu shaaciyay fagaare weyn intii lagu guda jiray munaasabad ballaadhan oo lagu xusayay maalinta xorriyadda qaranka ee June 26. Isaga oo la hadlayay boqolaal shacab iyo masuuliyiin ah, waxa uu caddeeyay in uu ka laabtay damaciisii ahaa in uu mar kale u tartamo xilka madaxtinimada.

"Waxaan go’aansaday proseska hadda socda anigu inaan ka haro oo aan ka tanaasulo. Inta uu soo dhammaanayo proseskaas xilkaa ayaan sii hayn doonaa, si hawl-socodka maamulka uu u sii socdo," ayuu yidhi Madaxweyne Qoorqoor.

Wuxuu xusay in uu si buuxda u taageersan yahay in shacabka Galmudug ay si nabadgelyo ah ku doortaan hoggaanka ay doonayaan, isagoo ballan qaaday in uu la shaqeyn doono cid kasta oo ku guuleysata doorashada. Qoorqoor ayaa sidoo kale ku baaqay in la ilaaliyo midnimada, xasilloonida, iyo horumarka deegaannada Galmudug si looga fogaado wax kasta oo dib u dhac keeni kara.

---

Cadaadiska Villa Somalia iyo Faragelinta Federaalka

In kasta oo uu Qoorqoor fagaaraha ka muujiyay in go'aankani uu ahaa mid shakhsi ah oo u danaynaya nabadda, xaqiiqada daaha gadaashiisa taala ayaa ah mid aad uga duwan taas. Ilo wareedyo lagu kalsoon yahay iyo falanqeeyayaasha siyaasadda ayaa xaqiijinaya in Qoorqoor uu wajahayay cadaadis siyaasadeed oo aad u xooggan oo kaga imanayay dhinaca Dawladda Federaalka Soomaaliya.

Masuuliyiin sarsare oo ka tirsan dowladda federaalka, gaar ahaan Ra'iisul Wasaare Xamse Cabdi Barre iyo Taliyaha Hay'adda Nabad-sugidda iyo Sirdoonka Qaranka (NISA) Mahad Maxamed Salaad, ayaa muddooyinkii u dambeeyay si weyn ugu lug lahaa xaaladda siyaasadeed ee Galmudug. Joogitaankooda iyo dhaqdhaqaaqyada ay ka wadeen Dhuusamareeb ayaa si cad u muujinayay in Villa Somalia ay doonaysay isbeddel dhab ah oo ka dhaca hoggaanka maamulka, ayna meesha ka saarto haraadigii siyaasiyiintii xulafada la ahaa madaxweynihii hore.

Sidoo kale, Qoorqoor waxa uu waayay kalsoonidii iyo taageeradii odayaasha dhaqanka ee beelaha Galmudug, kuwaas oo aaminsanaa in wakhtigiisii dhammaaday, loona baahan yahay dhiig cusub oo dardargeliya amniga iyo horumarka maamulka. Taageero la'aantan is-biirsatay ayaa albaabada u soo xidhay rajadii uu Qoorqoor ka qabay in uu si dhib yar mar kale xilka ugu soo laabto.

---

Casharkii Laftagareen iyo Cabsida Gacan Ka Hadal

Arrimaha ugu waaweyn ee ku qasbay in Qoorqoor uu tanaasulo waxa ka mid ah tusaalaha xanuunka badan ee dhowaan ka dhacay maamul goboleedka Koonfur Galbeed. Qoorqoor oo ahaa garabka siyaasadeed ee Farmaajo, isla markaana saaxiib dhow la ahaa Madaxweynihii Koonfur Galbeed Cabdicasiis Laftagareen, ayaa si dhow ula socday cawaaqib-xumadii ka dhalatay madax-adayga.

Markii uu Laftagareen isku dayay in uu qabto doorasho isaga u gaar ah isaga oo aan haysan oggolaanshaha dawladda federaalka, natiijadu waxay noqotay in isbahaysi ka kooban maleeshiyo beeleedyo iyo ciidamada qalabka sida ee dawladda federaalka ay weerrar ku qaadaan. Tallaabadaas ayaa keentay in Laftagareen awood ciidan iyo gacan ka hadal lagaga saaro xafiiska.

Si uu uga fogaado fadeexad taas la mid ah, dhiig daata, iyo in xafiiska xoog lagaga saaro, Qoorqoor waxa uu qaatay go'aan miyir qaba oo uu isku dhiibayo xaqiiqada jirta, isaga oo doorbiday in uu xafiiska kaga tago nabadgelyo iyo maamuus intii uu wajihi lahaa awoodda milatari ee Villa Somalia.

---

Musharraxa Xukuumadda iyo Xisbiga JSP

Bixitaanka Qoorqoor ayaa waddada u xaaraysa musharraxa ay dawladda federaalku si weyn u dhisayso oo ah ganacsade Liibaan Axmed Xasan. Liibaan oo ah shakhsi kaabiga ku haya madaxda qaranka, si dhowna ula soo shaqeeyay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa loo arkaa in uu yahay dookha koowaad ee Villa Somalia ay u diyaarisay in uu la wareego hoggaanka Galmudug.

Xisbiga Caddaaladda iyo Midnimada (JSP) ayaa dhowaan si rasmi ah ugu dhawaaqay in Liibaan Axmed Xasan uu yahay musharraxooda rasmiga ah ee u tartamaya xilka madaxtinimada Galmudug. Arrintan ayaa markii hore si weyn uga cadhaysiisay Qoorqoor oo isaguna ka tirsan isla xisbiga JSP, kaas oo ka horyimid in xisbigu uu musharrax kale shaaciyo isaga oo xafiiska jooga. Balse loollankaas xisbiga dhexdiisa ahaa waxa uu ku soo dhammaaday guusha Liibaan iyo garabka taageerada ka haysta dawladda federaalka.

---

Gunaanad: Dhammaadka Xilli Siyaasadeed

Is-dhiibida Madaxweyne Axmed Cabdi Kaariye Qoorqoor waxa ay calaamad u tahay dhammaadka xilli siyaasadeed oo gaar ah gudaha Soomaaliya, iyada oo si dhab ah meesha uga saaraysa hoggaamiyeyaashii awoodda ku yimid xilligii xukuumaddii hore. Waxay sidoo kale tusaale cad u tahay awoodda isa soo taraysa ee xukuumadda Madaxweyne Xasan Sheekh ku yeelanayso maamul goboleedyada dalka.

Shacabka Galmudug ayaa hadda indhaha ku haya Dhuusamareeb iyo qaabka ay u dhici doonto doorashadu. In kasta oo dawladda federaalku ay si xooggan u dabada riixayso musharrax Liibaan Axmed Xasan, haddana ujeeddada ugu weyni waa in isbeddelka hoggaanka Galmudug uu u dhaco si nabdoon oo aan wiiqayn dadaallada nabadeynta iyo la-dagaallanka kooxaha xagjirka ah ee ka socda deegaannadaas. Go'aanka Qoorqoor ee ah in uu xilka sii hayo ilaa inta geeddi-socodku ka dhammaanayo ayaa fure u noqon doona in kala-guurku noqdo mid xasilloon oo heshiis lagu yahay.