Mas’uuliyiin Burco Lagu Xidhay Eedeymo Musuqmaasuq oo La Xidhiidha Dhulka Danta Guud ah
- Hassan Gallaydh
- Feb 11
- 3 min read
Updated: Feb 11
Xafiiska Hantidhawrka Guud ee Qaranka Somaliland ayaa xabsiga u taxaabay mas’uuliyiin ka tirsan Dawladda Hoose ee Burco, kaddib baadhitaan muddo socday oo lagu ogaaday eedeymo culus oo la xiriira lunsiga dhulka danta guud ah. Kiiskan oo si weyn loo hadal hayo ayaa loo arkaa imtixaan dhab ah oo ku saabsan sida Somaliland ula dagaallamayso musuqmaasuqa.
Baadhitaan Socday Muddo oo Midho Dhalay
Sida ilo xog ogaal ah ay u sheegeen Gallaydh TV, Xafiiska Hantidhawrka Guud ee Qaranka Somaliland ayaa maanta xidhay mas’uuliyiin ka tirsan Dawladda Hoose ee Degmada Burco, kuwaas oo lagu eedeynayo inay ku lug lahaayeen lunsiga dhulka danta guud ah.
Baadhitaankan oo socday muddo bilo ah ayaa diiradda saarayay habraacyada iibinta, jaangoynta, iyo maaraynta dhulka ay leedahay dawladdu, gaar ahaan meelaha loogu talagalay adeegyada bulshada. Ilo ku dhow Hantidhawrka Guud ayaa xaqiijiyay in baaritaanku aanu ku ekaan doonin dadka hadda la xidhay, balse ay jiraan shaqsiyaad kale oo weli la raadinayo kuwaas oo lagu tuhunsan yahay inay door ku lahaayeen falalkan musuqmaasuq.
Mas’uuliyiin Hore iyo Kuwo Hadda Xil Hayay
Wararka la helayo waxay sheegayaan in dadka arrintan ku lugta leh ay ku jiraan mas’uuliyiin hore oo xilal fulineed ka soo qabtay Dawladda Hoose ee Burco, taas oo muujinaysa in musuqmaasuqu uusan ahayn dhacdo cusub balse uu ahaa nidaam si tartiib ah u fidayay.
Xafiiska Hantidhawrka Guud ayaa tilmaamay in kiiskan lagu saleeyay dukumentiyo, caddaymo maaliyadeed, iyo xog farsamo oo muujinaysa in hanti qaran si sharci darro ah loo maamulay ama loo wareejiyay.
Magacyada Mas’uuliyiinta La Xidhay
Xafiiska Hantidhawrka Guud ee Qaranka Somaliland ayaa xabsiga dhexe ee Burco u taxaabay mas’uuliyiinta hoos ku xusan:
Amiin Cabdillaahi Yaasiin, Xoghayaha Fulinta Dawladda Hoose ee Degmada Burco
Diiriye Sugaal Rooble, Madaxweynihii Jaangoynta Dhulka
Cabdillaahi Muuse Maxamed, Xisaabiyihii Dawladda Hoose Burco
Maxamed Xaaji Muuse Shire, Joomitir
Faarax Muuse Siciid, Joomitir
Cabdicasiis Jaamac Ismaaciil, Madaxa Iibka Dawladda Hoose Burco
Maxamed Cali Xirsi, Joomitir
Dhammaan mas’uuliyiintan ayaa si rasmi ah loogu eedeeyay lunsiga hanti qaran, gaar ahaan dhul danta guud ah oo ay dawladdu leedahay.
Kiis Tusaale U Noqon Kara La Dagaallanka Musuqmaasuqa
Kiiskan ayaa noqday mid ka mid ah kuwa ugu waaweyn uguna hadal haynta badan marka laga hadlayo la dagaallanka musuqmaasuqa ee Somaliland. Inkasta oo musuqmaasuqu yahay dhibaato si weyn ugu baahsan hay’adaha kala duwan, haddana tallaabooyin noocan oo kale ah marar badan lagama qaado eedeysanayaasha, ama waxaa caqabad ku noqda cadaadisyo kala duwan.
Go’aanka Hantidhawrka Guud ayaa lagu tilmaamay mid geesinimo leh, maadaama inta badan marka mas’uuliyiin la eedeeyo ay soo farageliyaan arrimo qabiil ama dano siyaasadeed oo leexiya habka caddaaladda.
Halista Siyaasadaynta iyo Qabiilaynta Kiiska
Tusaalooyin hore ayaa muujinaya in kiisaska noocan oo kale ah ay marar badan farageliyaan odayaal dhaqameed ama kooxo siyaasadeed, kuwaas oo ku dooda in eedeymaha ay yihiin kuwo qabiil ama siyaasad ku saleysan. Taasi waxay si weyn u wiiqdaa kalsoonida dadweynaha iyo awoodda hay’adaha sharciga.
Bulshada waxaa la gudboon inay ka fogaato aragtida qabiilka, isla markaana ay arrintan u aragto mid khusaysa dan guud. Lacagta ama hantida la lunsaday waa hanti qaran, waana mid ay wada leeyihiin muwaadiniinta Somaliland oo dhan.
Taageerada Dadweynaha iyo Rabitaanka Siyaasadeed
La dagaallanka musuqmaasuqa ma hirgalo haddii uusan jirin rabitaan dadweyne iyo mid siyaasadeed oo dhab ah. Hay’adaha sida Hantidhawrka Guud waxay awood u leeyihiin inay shaqadooda gutaan oo keliya marka ay dareemaan taageero ka imanaysa bulshada iyo hoggaanka siyaasadeed.
Tallaabadan waxaa loo arkaa mid togan oo ku soo beegantay xilli warbixinno caalami ah ay si isa soo taraysa u muujinayaan sida musuqmaasuqu u saameeyo guud ahaan Geeska Afrika. Inkasta oo hay’adaha caalamiga ahi mararka qaar aanay si gaar ah u kala saarin Soomaaliya iyo Somaliland, haddana ficillada noocan oo kale ah ayaa muujin kara in Somaliland ay qaadayso waddo ka duwan tan fashilka ku dhisan.
Sugidda Xaqiiqda iyo Ixtiraamka Sharciga
Iyadoo kiiskani weli socdo, waxaa muhiim ah in dadweynuhu aysan ku degdegin xukun hore. Mas’uuliyiinta la xidhay waa la eedeeyay, balse weli maxkamad ma xukumin, waxaana waajib ah in la dhowro mabda’a ah in qofku dembi la’aan yahay ilaa lagu helo dembi cad.
Isla mar ahaantaana, waa in si dhow loola socdaa horumarka kiiskan, lana hubiyaa in uu ku dhammaado caddaalad, daahfurnaan, iyo isla xisaabtan dhab ah. Haddii caddayntu jirto, waa in sharcigu qaadaa talaabadiisa, iyada oo aan loo eegin magac, xil, ama qabiil.
Kiiskan Burco wuxuu noqon karaa fursad taariikhi ah oo lagu muujiyo in la dagaallanka musuqmaasuqu uusan ahayn hadal kaliya, balse uu yahay ficil la taaban karo oo u adeegaya danta qaranka.
Dareenka Shacabka Burco
Gallaydh TV ayaa la hadlay dadweynaha ku dhaqan magaalada Burco si ay u muujiyaan aragtidooda ku aaddan xadhigga mas’uuliyiinta iyo eedeymaha musuqmaasuq ee la soo bandhigay. Jawaabaha laga helay shacabka ayaa muujinaya isku dar walaac, rajo, iyo baaq cad oo ku wajahan in sharcigu ka sarreeyo qof iyo qabiil.
Wareysiyadan bulshada laga qaaday waxay si toos ah u muujinayaan sida ay Burco u aragto tallaabadan, iyaga oo dalbanaya in kiiskan lagu dhammeeyo caddaalad, daahfurnaan, iyo isla xisaabtan dhab ah.
