Waftigii Somaliland Ee Ku Sugnaa Israa'iil Oo Sii Wata Dadaalkooda Barashadda Cilmiga Biyaha Inkasta Oo Uu Dalkaasi Duqaymo Ku Jiro

Xilli uu cirka isku shareeray dagaalka u dhexeeya isbahaysiga Maraykanka iyo Israa'iil oo dhinac ah iyo dalka Iiraan oo dhinaca kale ah, isla markaana dhawaaqa gantaalada iyo seeriga digniinta duqaymuhu ay hareeyeen magaalooyinka Israa'iil, waxaa jira sheeko ka duwan dhiillada dagaalka oo ka soo yeeraysa gudaha dalkaas. Waa sheeko muujinaysa adkaysi, dhabar-adayg, iyo baadi-goobka aqoon samatabbixin karta malaayiin qof.

Wafti rasmi ah oo ka socda Wakaaladda Biyaha ee Jamhuuriyadda Somaliland ayaa haatan ku go'doonsan dalka Israa'iil. Hase yeeshee, beddelkii ay argagax iyo cabsi la dhuuman lahaayeen, xubnahan waxay go'aansadeen in ay sii wataan tababarkooda iyo shaqadooda, arrintaas oo si weyn u soo jiidatay indhaha warbaahinta iyo mas'uuliyiinta xarumaha tababarka ee martigeliyay.

Imaatinkii Waftiga Iyo Qarxiddii Dagaalka

Sida ay xoguhu muujinayaan, waftigan oo ah kii ugu horreeyay ee si rasmi ah uga socda dowladda Somaliland ayaa gaadhay Israa'iil 23-kii February. Tani waxay ahayd uun 4 maalmood kahor inta uusan si rasmi ah u qarxin dagaalka weyn ee ruxay gobolka Bariga Dhexe.

Hadafka ugu weyn ee waftigan ayaa ah in ay dhisaan xidhiidh xirfadeed oo adag, iyada oo ujeeddadooda koowaad ay tahay in ay dalkooda u soo dhoofiyaan tignoolajiyadda casriga ah ee dhanka beeraha iyo dib-u-warshadaynta biyaha.

Farriinta Xarunta MATC: "Waa Halyeeyadayada"

Adkaysiga waftiga Somaliland ayaa ku qasbay Xarunta Tababarka Beeraha ee MATC in ay barta ay ku leeyihiin Facebook soo dhigaan qoraal ay si weyn ugu ammaanayaan xubnahan. Qoraalka xarunta oo muujinaya dareen qoto dheer ayaa u dhignaa sidatan:

"Inkasta oo lagu jiro waqtiyadan adag, haddana waxaa jira kuwo ka go'an inay sii wadaan barashada iyo shaqada ay ku doonayaan mustaqbal wanaagsan. Halyeeyadayadu waa xubnaha waftiga Wakaaladda Biyaha Somaliland, kuwaas oo halkan nala jooga, si dhab ahna diiradda u saaraya qiimaynta mashaariic kala duwan si ay u xaqiijiyaan in bulshadoodu hesho biyo ku filan. Saaxiibayaal qaali ah, waad ku mahadsan tihiin go'aan qaadashadiinna iyo dadaalkiinna! Annaga oo rajaynayna maalmo nabad ah oo soo socda... Shabbat Shalom (Sabti Nabad ah) dhammaantiin!"

Booqashadii Shafdan: Xarunta Hal-abuurka Biyaha

Intii ay ku guda jireen shaqadooda, waftiga Somaliland waxay booqdeen Xarunta Qaranka ee Waxbarashada iyo Hal-abuurka Biyaha, taas oo ku dhex taalla dhismaha weyn ee sifaynta iyo dib-u-warshadaynta biyaha wasakhda ah ee loo yaqaan Shafdan, kana tirsan magaalada Rishon LeZion.

Xaruntan ayaa ah mid si weyn u horumarsan, waxaana ku yaalla shaybaadho casri ah, qolalka tababarka, iyo goobo shaqo wadaag ah oo ay isugu yimaadaan aqoonyahannada, injineerada, iyo shirkadaha cusub (start-ups). Waa goobta lagu tijaabiyo hababka cusub ee dib-u-warshadaynta biyaha, u-adkaysiga isbeddelka cimilada, iyo tayaynta tamarta.

Waa Maxay MASHAV iyo MATC?

Si loo fahmo miisaanka tababarkan, waa in la ogaado hay'adaha bixinaya.

• MASHAV: Waa Wakaaladda Iskaashiga Horumarinta Caalamiga ah ee Israa'iil (Israel's Agency for International Development Cooperation). Waxay hoos timaadaa Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Israa'iil, waana hay'adda u qaabilsan in ay dunida la wadaagto khibradaha iyo tignoolajiyadda Israa'iil ay ku horumartay, gaar ahaan waddamada soo koraya.

• MATC: Waa Xarunta Tababarka Beeraha ee hoos timaada MASHAV (MASHAV Agricultural Training Center). Xaruntan ayaa si gaar ah diiradda u saarta in ay bixiso tababaro la xidhiidha cilmiga beeraha, maareynta biyaha, iyo la qabsiga cimilada adag.

---

Sidee Ayay Tani U Caawin Kartaa Somaliland?

Muhiimadda safarkan iyo aqoonta la soo guranayo ayaa ah mid nafaqo u ah badbaadada jiilalka dambe ee Somaliland, marka la eego xaqiiqooyinka juquraafi iyo cimilo ee labada dal:

1. Xallinta Biyo Yarida: Israa'iil waa waddan in ka badan 60% dhulkiisu yahay lama-degaan, haddana waa waddanka ugu horreeya adduunka ee xagga tignoolajiyadda biyaha. Somaliland iyadu na waa deegaan ooman oo si joogto ah u wajaha abaaraha iyo biyo yari baahsan. Barashada hababka Israa'iil ay biyaha badda uga dhigto macaan (Desalination) iyo sida biyaha loo baabbi'iyo dib loogu warshadeeyo ayaa ah xalka keliya ee mustaqbalka fog ee biyo la'aanta Somaliland.

2. Kacaanka Beeraha: Somaliland waxay ku tiirsan tahay roobab xilliyeed aan la isku hallayn karin. Xarunta MATC waxay caan ku tahay tignoolajiyadda waraabka dhibcaha (Drip Irrigation) taas oo suurtagal ka dhigta in dhul oomane ah laga beero dalagyo iyada oo la isticmaalayo biyo aad u yar.

Ugu dambayn, sawirka xubnaha waftiga Somaliland ee dhex fadhiya xarumaha cilmi-baarista ee Israa'iil, iyada oo dalkaas lagu jiro xaalad dagaal oo gantaaladu hawada isku qabsadeen, waa mid xambaarsan farriin weyn. Waxay muujinaysaa in baahida loo qabo biyo, horumar, iyo cimilo adkaysi ay ka xoog badan tahay cabsida dagaalka, ayna mudan tahay in loo bareero halis kasta si dalka hooyo loogu soo kordhiyo aqoon beddeli karta nolosha dadka.