Xasaradaha Siyaasadeed ee Ingiriiska: Falanqaynta Lix Raysal Wasaare iyo Toban Sano oo Jahawareer ah
- A Gallaydh Editorial
- Jun 24
- 4 min read
Dalka Ingiriiska ayaa noqday waddanka ugu badan ee isbeddelada hoggaanku ka dhaceen 10 kii sano ee la soo dhaafay marka la eego qaaradda Yurub. Waddankan oo sannadkii 2016 ku dhawaaqay in uu ka baxay Midowga Yurub ayaa cagaha la galay xasillooni la'aan ba'an oo dhinaca xukuumadda ah. 10 sano gudahood waxa isbeddelay lix Raysal Wasaare, halka kii toddobaad hadda la filayo in uu xilka qabto.Ā Ā
Jahawareerkan ma aha mid ku kooban hal dhinac. Labada xisbi ee talada isu beddelay ee Conservative iyo Labour ayaa labadooduba ka siman isbeddelkan degdegga ah ee dalka ka dhacay. Raysal wasaarayaasha qaarkood waxa ay xilka hayeen muddo ka yar laba bilood, halka qaar kalena ay hayeen wax ka yar laba sano. Qormadan tafatiran waxaynu si qoto dheer ugu eegaynaa xaaladda siyaasadeed ee dalka Ingiriiska, duruufaha keenay isbeddelka joogtada ah ee hoggaanka, iyo sooyaalka fashilka ee mid kasta oo ka mid ah lixdii Raysal Wasaare ee dalka soo maray tobankii sano ee u dambeeyay.
Lixdii Hoggaamiye iyo Jidkii Burburka
David Cameron (2010 - 2016): Khamaarkii Brexit iyo Bilowgii Jahawareerka
David Cameron waxa uu xukunka la wareegay isaga oo ballan qaaday in uu dalka ka saari doono dhibaatooyinkii dhaqaale. Hase yeeshee, si uu u qanciyo garabka midig ee xisbigiisa Conservative-ka, waxa uu ballan qaaday in uu dalka gelin doono afti dadweyne oo ku saabsan ka bixitaanka Midowga Yurub.
Aftidii dhacday June 23, 2016, waxay noqotay jugtii ugu weynayd ee siyaasadda Ingiriiska ku dhacda. Shacabka ayaa u codeeyay in ay ka baxaan Midowga Yurub. Cameron oo u ololeynayay in la sii joogo ayaa isla markiiba xilka iska casilay, isaga oo dalka uga tegay kala qaybsanaan qoto dheer oo aan ilaa hadda la xallin.
Theresa May (2016 - 2019): Dhibbanaha Heshiiskii Brexit
Markii uu Cameron tegay, Theresa May ayaa xilka la wareegtay iyada oo dhabarka u ridatay hawshii ugu adkayd ee ahayd in ay fuliso go'aankii Brexit. Saddex sano oo ay xafiiska joogtay, waxay wada-xaajoodyo adag la gashay Midowga Yurub si ay u hesho heshiis ka bixitaan oo dan u ah dalkeeda.
Hase ahaatee, fashilkeedu muu iman dibadda ee waxa uu ka yimid xisbigiisa dhexdiisa. Garabka adag ee taageersanaa Brexit ayaa saddex jeer baarlamaanka dhexdiisa ku diiday heshiiskii ay soo bandhigtay. Ugu dambayn, markii ay weyday taageeradii xildhibaannada xisbigeeda, waxay xilka iska casishay sannadkii 2019 iyada oo ilmaynaysa fagaaraha 10 Downing Street.
Boris Johnson (2019 - 2022): Guushii Doorashada iyo Fadeexadihii Curyaamiyay
Boris Johnson waxa uu ahaa siyaasigii ololeeyay bixitaanka Midowga Yurub, wuxuuna xilka qabtay isaga oo wata hal-kudhegga ah in uu soo afjaro jahawareerka Brexit. Doorashadii dhacday dabayaaqadii 2019 waxa uu soo hooyay guul taariikhi ah oo aad u weyn.
In kasta oo uu saxeexay heshiiskii Brexit, muddo-xileedkiisii waxa curyaamiyay fadeexado anshax-darro ah. Fadeexaddii ugu weynayd ee loo bixiyay "Partygate" ayaa daaha ka rogtay in isaga iyo xubno ka tirsan xafiiskiisu ay dhiganayeen xaflado xilli shacabka Ingiriiska lagu soo rogay bandow adag oo looga hortagayay cudurka safmarka ah ee COVID-19. Fadeexadaas iyo dhawr arrimood oo kale ayaa sababay in xubnaha golihiisa wasiiradu ay si wadar ah isu casilaan, taas oo ku qasabtay in uu xilka banneeyo sannadkii 2022.
Liz Truss (2022): 49 Maalmood oo Dhaqaalaha Burburiyay
Liz Truss waxay noqotay Raysal Wasaarihii ugu waqtiga gaabnaa taariikhda dalka Ingiriiska. Waxay xilka haysay 49 maalmood oo keliya. Fashilkeedu waxa uu ahaa mid degdeg ah oo la xidhiidha siyaasadda dhaqaalaha.
Miisaaniyaddii koobnayd ee ay soo saartay, taas oo dhigaysay in cashuuraha si weyn loo dhimayo iyada oo aan la caddayn halka kharashka laga soo saarayo, waxay keentay in suuqyada maaliyadda ay burburaan, qiimaha lacagta Istarliinkuna uu hoos u dhaco heer taariikhi ah. Markii cadaadisku kordhay, isla markaana xisbigeedu ku kalsoonida kala noqday, waxay noqotay in ay si degdeg ah isu casisho bishii October 2022.
Rishi Sunak (2022 - 2024): Xakamaynta Dhaqaalaha iyo Guul Darradii Doorashada
Rishi Sunak waxa uu xafiiska yimid isaga oo ah nin dhinaca dhaqaalaha ku takhasusay oo doonayay in uu soo celiyo xasilloonidii suuqyada ee ay Truss burburisay. In kasta oo uu ku guulaystay in uu yareeyo sicir-bararka isla markaana uu dejiyo dhaqaalaha, haddana waxa uu la daalaa-dhacayay xisbi Conservative ah oo aad u kala qaybsan oo daal siyaasadeed ka muuqdo kadib 14 sano oo ay xukunka hayeen.
Ugu dambayn, Sunak waxa uu wajahay cadhada shacabka doorashadii guud ee dhacday bishii July 2024. Xisbigiisu waxa uu la kulmay guul-darradii ugu weynayd taariikhdiisa, isaga oo xilka ku wareejiyay xisbiga Labour-ka.
Keir Starmer (2024 - 2026):
Rajadii Fashilantay iyo Cadaadiskii Xisbigiisa
Keir Starmer waxa uu xilka la wareegay badhtamihii 2024 isaga oo wata taageero weyn iyo rajo ah in uu soo afjari doono xasillooni la'aantii dalka ragaadisay.Ā Hase yeeshee, muddo gaaban gudaheed ayuu wajahay culeysyo aan la filayn.
Dhaqaale xumo sii socotay, go'aamo iska hor imanaya, iyo siyaasado aan shacabka raalli gelin ayaa sababay in taageeradiisii hoos u dhacdo. Jowharkii fashilka Starmer waxa uu yimid doorashooyinkii deegaanka ee dhacay bishii May 2026, halkaas oo xisbiga Labour-ku ay kala kulmeen guul-darrooyin lixaad leh oo taariikhi ah.Ā Xubnaha sarsare ee xisbigiisa ayaa aaminay in Starmer aanu mar kale guul gaadhsiin karin xisbiga, waxayna bilaabeen kacdoon gudaha ah.Ā Raysal Wasaaraha ayaa ugu dambayn shaqada uga tegay culays kaga yimid xisbigiisa, waxaanu is casilay June 22, 2026.Ā Tani waxay caddaysay in isbeddelka degdegga ah ee hoggaanka Ingiriisku aanu ahayn cudur ku gaar ah xisbiga Conservative-ka, balse uu yahay nidaam guud oo dalkaas ka hallaabay.Ā Ā
Maxaa Keenay Xasillooni La'aantan Joogtada ah?
Toban sano oo ay dalka soo mareen lix hoggaamiye ayaa iftiiminaysa in dhibaatada siyaasadeed ee Ingiriisku ay tahay mid salka ku haysa arrimo waaweyn:
Burburkii Dhaqanka Siyaasadeed:Ā Go'aankii Brexit waxa uu si dhab ah u burburiyay is-afgaradkii siyaasadeed ee xisbiyada dhexdooda ahaa. Waxa uu abuuray kooxo ad-adag oo xildhibaanno ah oo aan tanaasul aqoon, kuwaas oo awood u leh in ay ridaan hoggaamiye kasta oo ay is-khilaafaan.
Culeyska Dhaqaale:Ā Laga soo bilaabo 2016, dalka Ingiriisku waxa uu la tacaalayay koritaanka dhaqaalaha oo aad u hooseeya iyo sicir-barar nololeed. Cadaadiskaasi waxa uu shacabka ku abuuray cadho joogto ah oo sababta in ay si degdeg ah u nacaan xukuumad kasta oo fashilanta in ay xal keento.
Awoodda Xildhibaannada:Ā Nidaamka baarlamaanka Ingiriiska ayaa siinaya xildhibaannada xisbiga talada haya awood xad-dhaaf ah oo ay ku ridi karaan hoggaamiyahooda marka ay dareemaan in ay halis ugu jiraan in ay kuraastooda waayaan doorashada xigta. Tani waxay keentay in raadinta danaha dhow ee xildhibaannadu ay ka adkaato danta fog ee dalka.
Gunaanadkii, iscasilaadda Keir Starmer waxay si dhab ah u muujinaysaa in dhibaatada siyaasadeed ee Ingiriisku aanay la xidhiidhin hal xisbi ama hal qof, balse ay tahay xasarad nidaam oo u baahan isbeddel qoto dheer si loo soo celiyo xasilloonidii dawladnimo ee waddankaas lagu yiqiin.
