Golaha Nabadda ee Trump: Yaa Ku Jira, Yaa Ka Maqan, Maxaase Qorshaha u Yaalla?
- A Gallaydh Editorial
- Feb 19
- 4 min read
Madaxweyne Donald Trump ayaa Washington ku qabanaya kulankii ugu horreeyay ee waxa uu ugu yeeray “Golaha Nabadda”, oo lagu shaacinayo qorshaha dib u dhiska Qasa iyo qaab dhismeed cusub oo amni. Qaar ka mid ah dalalka Bariga Dhexe ayaa ku biiray, halka quwadaha Yurub qaarkood ka gaabsadeen, iyadoo dhaliilaha ku wajahan golahan ay sii xoogeysanayaan.
Waa Maxay Golaha Nabadda ee Trump?
Golaha Nabadda ee uu ku dhawaaqay Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump waa qaab cusub oo diblomaasiyadeed oo Washington sheegtay in uu isku dubbaridayo dadaallada dib u dhiska Qasa iyo xasillinta siyaasadeed ee Bariga Dhexe. Kulanka furitaanka ayaa ka dhacaya Machadka Nabadda ee Maraykanka ee Washington, halkaas oo lagu shaacin doono qorshe maaliyadeed iyo istiraatiijiyad dib u dhis oo la sheegay in $5 bilyan laga soo ururin doono dalalka xubnaha ka ah.
Si kastaba, qaab dhismeedka iyo awoodaha golahan ayaa keenay muran weyn. Madaxweyne Trump ayaa sheegay inuu sii ahaan doono guddoomiyaha Golaha xitaa marka uu ka tago xafiiska, arrin ay dhaliileen qaar ka mid ah xulafada reer galbeedka oo u arka in golahan uu ka baxsan yahay nidaamka caalamiga ah ee ay hormuudka ka tahay Qaramada Midoobay.
Guddiga Fulinta: Yaa Hogaaminaya Golaha?
Ka sokow dalalka xubnaha ka ah, Golaha Nabadda wuxuu leeyahay Guddi Fulineed oo awood weyn leh, kaas oo la filayo inuu go’aamiyo jihada istiraatiijiga ah iyo hirgelinta qorshayaasha.
Guddigan waxaa si toos ah u hoggaaminaya Donald Trump laftiisa, iyadoo ay ku jiraan shaqsiyaad miisaan culus ku leh siyaasadda iyo dhaqaalaha Maraykanka:
Jared Kushner, oo ah la-taliye hore oo Aqalka Cad ah isla markaana door weyn ku lahaa heshiisyadii Abraham Accords, ayaa loo arkaa maskaxda ka dambeysa qaab dhismeedka dhaqaale ee dib u dhiska Qasa.
Tony Blair, Ra’iisul Wasaarihii hore ee Britain, oo muddo dheer ku lug lahaa dadaallada Bariga Dhexe, ayaa lagu daray si uu u keeno khibrad diblomaasiyadeed.
Madaxa fulinta shirkadda Apollo Global Management, oo matalaya maalgashiga gaarka loo leeyahay, ayaa la sheegay inuu kaalin ka qaadan doono qaabeynta maalgelinta dib u dhiska.
Madaxweynaha Bangiga Adduunka, oo la filayo inuu bixiyo taageero farsamo iyo qaab maaliyadeed oo lagu maareeyo sanduuqa dib u dhiska.
Marco Rubio, oo ka mid ah siyaasiyiinta ugu firfircoon arrimaha dibadda ee Jamhuuriga, kana tirsan aqalka sare, ayaa door ku leh dejinta jihada siyaasadeed ee golaha.
Steve Witkoff, oo ah ganacsade iyo saaxiib dhow oo Trump ah, ayaa sidoo kale ku jira guddiga, isaga oo la rumeysan yahay inuu ku lug leeyahay xiriirinta maalgashadayaasha iyo dalalka xubnaha ka ah.
Isku darka siyaasiyiin, ganacsato iyo hay’ado maaliyadeed ayaa muujinaya in Golaha Nabadda uu isku dayayo inuu noqdo isku dhaf awood siyaasadeed iyo dhaqaale, halkii uu ka ahaan lahaa gole diblomaasiyadeed oo keliya.
Ajendaha Kulanka Koowaad
Ujeeddada ugu weyn ee kulanka furitaanka waa qorshaha dib u dhiska Qasa, oo si weyn u burburtay intii uu socday dagaalka Israel iyo Xamaas. Maamulka Trump ayaa hore u shaaciyay qorshe ka kooban 20 qodob oo ay ku jirto sameynta “Ciidamo Caalami ah oo Xasilin” si ay u sugaan amniga Qasa marka dagaalku istaago.
Arrintan ayaa dhalisay su’aalo la xidhiidha cidda hoggaamin doonta ciidamadan, sida loo maareyn doono maamulka Qasa, iyo in qorshuhu uu ixtiraamayo mabda’a is-maamulka Falastiiniyiinta.
Yaa Ku Biiray Golaha?
Bariga Dhexe
Qaar ka mid ah quwadaha Bariga Dhexe ayaa si degdeg ah ugu biiray Golaha. Israel waxaa uga qeyb galaya Wasiirka Arrimaha Dibadda Gideon Saar. Imaaraadka, Baxreyn, Morocco iyo Masar ayaa sidoo kale ku jira xubnaha aasaasayaasha. Markii dambe waxaa kusoo biiray Sucuudiga, Turkiga, Urdun, Qatar iyo Kuwait, iyagoo sheegay inay doonayaan inay taageeraan xaqa Falastiiniyiinta ee is-maamul iyo dawladnimo.
Khubaro badan ayaa tilmaamaya in dalalkan ay ku jiraan xisaab istiraatiiji ah oo ku wajahan xidhiidhka ay la leeyihiin Maraykanka, halkii ay ka ahaan lahayd mowqif ku dhisan mabda’ adag oo Falastiin ku saabsan.
Yurub
Yurub ayaa si cad ugu kala qaybsantay. Midowga Yurub laftiisu ma ku biirin Golaha, iyadoo Madaxweynaha Guddiga Yurub Ursula von der Leyen ay diiday casuumaadda. Dalalka waaweyn sida Faransiiska, Jarmalka, Boqortooyada Midowday iyo Spain ayaa sidoo kale diiday.
Si kastaba, dalal ay ka mid yihiin Hungary iyo Bulgaria ayaa noqday xubno rasmi ah, halka Italy, Giriigga iyo Cyprus ay u dirayaan wakiillo kormeerayaal ah.
Casuumadda loo fidiyay Madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin ayaa sii murjisay mowqifka Yurub, maadaama dagaalka Ukraine uu weli socdo.
Aasiya iyo Gobolka Kale
Kazakhstan, Uzbekistan, Armenia iyo Azerbaijan ayaa ku biiray xubnaha. Indonesia iyo Vietnam ayaa sidoo kale ka qeyb galaya. Pakistan waa dalka keliya ee Koonfur Aasiya ka socda oo ku biiray, halka India ay weli ka fiirsaneyso.
Australia iyo New Zealand ayaa diiday, iyagoo dalbaday caddeyn dheeraad ah oo ku saabsan awoodaha golaha.
Afrika
Qaaradda Afrika ayaa si muuqata uga maqan golahan. Masar iyo Morocco oo keliya ayaa helay casuumaad rasmi ah oo ay ku biiray xubnaha. Dalal kale oo Afrika ah looma dirin casuumaad, arrintaas oo dhalisay dood ku saabsan sababta qaaradda oo dhan looga reebay qaabkan cusub ee dib u dhiska Qasa, inkastoo ay si taariikhi ah uga mid ahayd madallada ka hadla arrimaha Falastiin.
Dhaliilaha Iyo Eedeymaha
Golaha Nabadda ayaa wajahaya dhaliilo xooggan. Qaar badan ayaa ku eedeeyay Trump inuu abuurayo nidaam ka baxsan Qaramada Midoobay, isla markaana doonaya inuu dhiso gole uu isagu hoggaamiyo oo la tartama nidaamka caalamiga ah ee hadda jira.
Waxaa sidoo kale muran dhalisay in kuraas lagu martiqaaday Ra’iisul Wasaaraha Israel Benjamin Netanyahu iyo Madaxweyne Putin, oo ay Maxkamadda Caalamiga ah ee Dambiyada ku raadineyso eedeymo la xidhiidha dambiyo dagaal.
Khubaro ayaa ka digaya in golahan uu noqon karo madal siyaasadeed oo lagu xoojiyo saameynta Washington halkii uu ka ahaan lahaa mid si dhab ah u dhexdhexaadiya.
Maxaa Laga Filan Karaa?
Kulanka Washington ayaa isu rogi doona tijaabadii ugu horreysay ee lagu qiimeeyo in Golaha Nabadda uu yahay madal wax ku ool ah oo dib u dhis iyo xasilin horseedi karta, mise uu noqon doono qaab kale oo loollan siyaasadeed oo ku saabsan mustaqbalka Qasa.
Su’aalaha ugu waaweyn ayaa ah: yaa maamuli doona Qasa? Sidee loo hubin doonaa in dib u dhiska uu u adeegayo shacabka Falastiin? Iyo in golahani uu noqon doono mid waara mise ku tiirsan hoggaanka Trump oo keliya.
Waxa cad in Golaha Nabadda ee Trump uu noqday madal cusub oo muran badan dhalisay, taas oo dib u qeexaysa sida Washington u aragto doorkeeda Bariga Dhexe iyo nidaamka caalamiga ah ee hadda jira.
