Madaxweyne Cirro Oo Aasaasay Hay'adda Hawl-gabka Ciidammada Somaliland Iyo Sanduuq Dhaqaale Oo Gaar Ah
- Hassan Gallaydh

- Mar 29
- 2 min read
Hargeysa, SomalilandĀ Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland, Mudane Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro), ayaa maanta soo saaray xeer madaxweyne oo dhidibbada loogu taagayo Hay'adda Hawl-gabka iyo Xaqsiinta Ciidammada Qaranka. Tallaabadan oo ah mid si weyn loo sugayay ayaa wax ka beddeli doonta nolosha kumannaan askari oo naftooda u huray difaaca dalka.
Xeerkan madaxweyne ayaa sidoo kale lagu aasaasay sanduuq dhaqaale oo gaar ah, kaas oo ujeeddadiisu tahay in laga maalgeliyo xaqsiinta iyo daryeelka ciidammada gabowga ku yimid ee hawl-gabay, iyo sidoo kale geesiyaasha ku naafoobay jiidaha hore ee dagaalka.

Sooyaalka ciidammada Somaliland, ma jirin nidaam dawli ah oo hufan ama hay'ad si gaar ah u qaabilsan maaraynta askarta gaadha da'da shaqo ka fadhiisiga. Inta badan, askarta hawl-gabka ah ama kuwa gudan kari waaya waajibaadkooda caafimaad darro awgeed, ayaa wejihi jiray xaalado nololeed oo adag, iyaga oo aan helin xaqsiin joogto ah oo u dammaanad qaadda nolol sharaf leh. Aasaaska hay'addan cusub ayaa soo afjaraysa baahidaas soo jirtay mudada dheer.
Waa Maxay Hay'adda Hawl-gabka Iyo Xaqsiinta Ciidammadu?
Hay'addani waa xarun qaran oo loo igmaday in ay daryeesho nolosha askarta kadib marka ay ka baxaan shaqada ciidannimada. Doorkeeda aasaasiga ah waxaa ka mid ah:
Diiwaangelinta Iyo Maareynta:Ā In ay diiwaangeliso dhammaan askarta gaadhay da'da hawl-gabka ama ku naafoobay shaqada qaranka.
Xaqsiin Joogto Ah:Ā In ay maamusho bixinta mushahar ama gunno joogto ah (Pension) oo bishii la siiyo askariga hawl-gabay si uu u maareeyo noloshiisa iyo ta qoyskiisa.
Daryeel Caafimaad iyo Taageero:Ā In ay u fududayso halyeeyada adeegyo caafimaad oo bilaash ah iyo daryeel gaar ah, gaar ahaan kuwa qaba dhaawacyada jidheed iyo kuwa maskaxeed ee ka dhashay shaqada adag ee ciidanka.
Sida Nidaamkani Uga Shaqeeyo Dalalka Caalamka
Dalalka adduunka ee nidaamyadooda dawladnimo horumareen, daryeelka ciidammada hawl-gabka ah (Veterans) waa waajibaad qaran oo mudnaan gaar ah la siiyo. Nidaamkani wuxuu inta badan u shaqeeyaa qaababkan:
Wasaarado U Gaar Ah:Ā Dalalka sida Maraykanka iyo Ingiriiska waxay leeyihiin Wasaaradda Arrimaha Halyeeyada (Department of Veterans Affairs), taas oo miisaaniyad baaxad leh ku bixisa halyeeyada qaranka.
Nidaam Dhaqaale Oo La Sii Qorsheeyay:Ā Askarta dalalka horumaray, inta ay shaqada ku jiraan, waxaa mushaharkooda laga jaraa qoondo yar oo kayd ah. Marka ay hawl-gabaan, dawladdu waxay ugu dartaa dhaqaale kale, taas oo u noqota mushahar joogto ah inta ay nool yihiin.
Fududaynta Nolosha Madaniga Ah:Ā Hay'adaha noocan ah ee caalamku waxay ciidammada ka caawiyaan in ay si fudud ula qabsadaan nolosha shicibka, iyaga oo siiya tababaro xirfadeed si ay shaqooyin kale u abuurtaan, ugana caawiya helidda guryo jaban iyo waxbarasho bilaash ah.
Tallaabada uu qaaday Madaxweyne Cirro ayaa Somaliland ku biirinaysa liiska dalalka masuuliyadda iska saara daryeelka ciidammadooda, waana guul bulsho oo sare u qaadaysa dhiirigelinta iyo niyadda ciidammada qalabka sida ee haatan shaqada qaranka ku jira.


