Deni iyo Axmed Madoobe oo ku wajahan Muqdisho xilli wadahadallo xasaasi ah laga filayo mustaqbalka doorashada Soomaaliya

Madaxweynayaasha Puntland iyo Jubbaland ayaa saacadaha soo socda lagu wadaa inay gaadhaan Muqdisho si ay uga qayb galaan shir qaran oo lagaga arrinsanayo doorashada iyo dastuurka. Socdaalkani waxa uu imanayaa kaddib toddobaadyo xiisad siyaasadeed ah iyo faragelin beesha caalamka oo lagu doonayo in aanay burburin wadahadallada.

---

Madaxweynaha Puntland, Siciid Cabdullaahi Deni, iyo Madaxweynaha Jubbaland, Axmed Maxamed Islaan Madoobe, ayaa ku wajahan magaalada Muqdisho, halkaas oo ay kaga qayb geli doonaan shir qaran oo lagaga tashanayo jihada doorashada Soomaaliya iyo qodobbo la xidhiidha dastuurka.

Ilo rasmi ah ayaa xaqiijiyay in wafdi hordhac ah oo ay ku badan yihiin saraakiil amni oo ka kala socda Puntland iyo Jubbaland ay Talaadadii soo gaadheen Garoonka Caalamiga ah ee Aadan Cadde, iyaga oo sugaya imaanshaha labada madaxweyne. Tallaabadan ayaa lagu tilmaamay mid muujinaysa in dhinacyadu doonayaan in la yareeyo cabashada amni ee hareysay socdaalka hoggaamiyeyaasha maamul-goboleedyada.

Safarka Deni iyo Axmed Madoobe ayaa daba socda xiisad siyaasadeed oo dhowaan ka dhalatay go’aan ay xukuumadda federaalka hore u qaadatay, kaas oo lagu diiday in diyaaradihii siday ilaalada labada madaxweyne ay ka soo degaan Muqdisho. Dowladda dhexe ayaa markaas arrinta ku sababaysay tixgelin amni, balse go’aankaasi wuxuu dhaliyay cambaareyn ballaadhan oo ka timid hoggaamiyeyaasha maamul-goboleedyada iyo siyaasiyiin mucaarad ah.

Beesha caalamka ayaa si toos ah u soo dhexgashay khilaafkaas, iyada oo ku boorrisay dhammaan dhinacyada in ay ka fogaadaan tallaabo kasta oo keeni karta burburka wadahadallada qaran. Sida wararku sheegayaan, xukuumadda federaalka ayaa ugu dambayn ka laabatay xaddidaaddii hore, waxayna oggolaatay in madaxweynayaasha Puntland iyo Jubbaland ay Muqdisho u yimaadaan iyaga oo wata tirada ilaalada ay u arkaan inay lagama maarmaan u tahay ammaankooda.

Soo dhawaynta imaanshaha labada hoggaamiye ayaa si gaar ah uga muuqatay dhinacyada mucaaradka, kuwaas oo tallaabadan ku tilmaamay mid muhiim u ah jebinta ismari waaga siyaasadeed iyo in la helo heshiis qaran oo ku saabsan hannaanka doorashada. Mucaaradku waxay ku baaqeen doorasho wadahadal ku dhisan, iyaga oo sidoo kale dalbanaya in dib loo eego wax ka beddeladii dastuurka ee uu ansixiyay baarlamaanka.

Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, oo ay u harsan yihiin ku dhowaad saddex bilood oo ka mid ah muddadiisa xil-hayneed, ayaa dhowr jeer muujiyay diyaar u ahaansho wada hadal uu la furo maamul-goboleedyada iyo mucaaradka. Madaxweynaha ayaa adkeeyay in doorashada soo socota lagu qaban doono nidaam xisbiyo badan ah, isla markaana lagu saleeyn doono dastuur wax laga beddelay. Wareysi uu dhowaan siiyay Al Jazeera, ayuu ku xaqiijiyay inuu mar kale u tartami doono xilka madaxweynaha.

Axmed Madoobe, oo horey u wajahay waaran soo qabasho ah oo ay soo saareen hay’adaha federaalka balse markii dambe laga noqday, ayaa la filayaa inuu si toos ah miiska wadahadalka ula fariisto Madaxweyne Xasan Sheekh. Labada dhinac ayaa la filayaa inay ka wada hadlaan arrimaha ugu murugsan ee horyaalla siyaasadda dalka, gaar ahaan qaabka doorashada madaxtinimada iyo doorka maamul-goboleedyada ee hannaanka federaalka.

Shirka qaran ee la filayo inuu si rasmi ah u furmo Khamiista ayaa loo arkaa mid imtixaan dhab ah u noqon doona awoodda hoggaamiyeyaasha Soomaaliya ay u leeyihiin inay ka gudbaan kala aragti duwanaanta qotada dheer ee ku saabsan maamul wanaagga, federaalka, iyo kala guurka doorasho ee muddada dheer dib u dhacay. Indhaha gudaha iyo kuwa caalamkaba waxay si dhow ugu sii jeedaan Muqdisho, iyaga oo sugaya in wadahadalladani horseedi doonaan is-afgarad qaran ama ay sii xoojin doonaan kala qaybsanaanta siyaasadeed ee dalka.