Maraykanka Oo Qorshaynaya Inuu Cunaqabataynta Ka Qaado Eriteriya

WASHINGTON D.C. (May 6, 2026) : Maamulka Madaxweynaha Maraykanka, Donald Trump, ayaa ku guda jira qorshe diblomaasiyadeed oo lala yaabay, kaas oo ujeeddadiisu tahay in meesha laga saaro cunaqabatayntii dhaqaale iyo milatari ee saarnayd dalka Eriteriya. Tallaabadan oo salka ku haysa loolanka ba’an ee quwadaha adduunku ugu jiraan gacan-ku-haynta Marinka Badda Cas, ayaa sidoo kale xambaarsan farriimo culus oo ku wajahan waddamada Geeska Afrika, gaar ahaan Itoobiya.

Sida ay muujinayaan xogo laga helay dukumentiyo hoose oo ka tirsan Waaxda Arrimaha Dibadda ee Maraykanka, go’aankan ayaa la filayaa in dhawaan lagu dhawaaqo. Cunaqabatayntan oo uu soo rogay maamulkii hore ee Joe Biden sannadkii 2021-kii, ayaa saarnayd xisbiga talada haya ee PFDJ, ciidamada qalabka sida, iyo madaxda sarsare ee ammaanka Eriteriya, sababo la xidhiidha faragelintii ay ku sameeyeen dagaalkii sokeeye ee gobolka Tigray ee waqooyiga Itoobiya.

Muhiimadda Badda Cas: Sababta Isbeddelka Siyaasadda Maraykanka

Wada-hadallada qarsoodiga ah ee u dhexeeya Washington iyo Asmara waxay bilaabmeen bilo ka hor, iyadoo uu garwadeen ka ahaa dalka Masar. Massad Boulos, oo ah ergeyga sare ee Madaxweyne Trump u qaabilsan Arrimaha Carabta iyo Afrika, ayaa dhowr jeer la kulmay Madaxweynaha Eriteriya, Isaias Afwerki.

Laakiin maxaa keenay in Maraykanku uu hadda soo dhowaysto dal lagu tilmaamo inuu ka mid yahay kuwa ugu xidh-xidhan uguna kali-talisnimo badan adduunka, oo ay hay’adda Freedom House la simto Kuuriyada Waqooyi?

Jawaabtu waxay si toos ah ugu xidhan tahay dagaalka u dhexeeya Maraykanka iyo Iiraan. Xidhitaanka Marinka Hormuz iyo go'doominta ciidamada badda ee Maraykanku ay halkaas ka wadaan ayaa sababay inuu gabi ahaanba istaago isu-socodkii ganacsiga shidaalka ee Telos Gacanka. Sidoo kale, khatarta kooxda Xuutiyiinta Yemen ee Badda Cas ayaa sii laba-jibaarantay, taas oo Washington ku khasabtay inay raadiso waddooyin cusub iyo saaxiibo istaraatiiji ah oo ku teedsan xeebaha.

Eriteriya, oo leh xeeb dhererkeedu dhan yahay 1,150 kilomitir (715 mayl) oo dhinaca kale ka eegaysa dalka Sucuudi Carabiya, ayaa noqotay meel uusan Maraykanku iska indho-tiri karin. Sida uu qabo Murithi Mutiga, agaasimaha barnaamijka Afrika ee hay'adda International Crisis Group, "Xidhitaanka Marinka Hormuz wuxuu la macno yahay in Badda Cas ay noqon doonto aag aad loogu loollamo, tani waxay astaan u noqon kartaa in Maraykanku uu danayn weyn u yeelan doono gobolka."

Maamulka Trump, oo lagu yaqaanno inuu danaha istaraatiijiga iyo dhaqaalaha ka doorbido arrimaha xuquuqda aadamaha, ayaa Eriteriya u arka fursad ay ku sugi karaan danahooda milatari iyo ganacsi ee marinka isku xidha badda Mediterranean-ka iyo Eeshiya.

---

Farriinta Culus ee loo Dirayo Itoobiya

Qorshahan Maraykanka ee lagu qaadayo cunaqabataynta ma aha oo keliya is-afgarad dhex maraya Washington iyo Asmara, balse waa farriin siyaasadeed oo si dadban loogu dirayo Addis Ababa.

Xiisadda u dhexaysa Eriteriya iyo Itoobiya ayaa cirka isku shareertay tan iyo markii uu dhammaaday dagaalkii Tigray. Ra'iisul Wasaaraha Itoobiya, Abiy Ahmed, ayaa dhowr jeer si cad u sheegay in dalkiisu xaq u leeyahay inuu helo marin-badeed, hadal taas oo Asmara ay u turjutay cabsi-gelin milatari.

Diblomaasiyiinta gobolka ayaa falanqeeyay in qaadista cunaqabataynta Eriteriya ay tahay tallaabo uu Maraykanku ku xoojinayo Asmara si looga hortago damaca badda ee Addis Ababa. "Waxaan si is-daba joog ah ugu sheegnay Itoobiya inaan ka soo horjeedno isku-day kasta oo badda lagu raadinayo xoog," ayaa lagu yidhi qoraal kasoo baxay dowladda Maraykanka, kaas oo sidoo kale ka digay doorka khalkhal-gelinta ah ee labada dal ay ku leeyihiin arrimaha midba midka kale.

---

Badbaado Siyaasadeed oo u Timid Isaias Afwerki

Dhinaca kale, tallaabadan ayaa noqonaysa "neef-qabowsi" siyaasadeed oo weyn u ah Madaxweyne Isaias Afwerki. Afwerki oo Eriteriya xukumayay tan iyo markii ay xornimada ka qaateen Itoobiya sannadkii 1993, ma uusan qaban wax doorasho qaran ah weligiis. Nidaamkiisa ayaa dhowaanahan muujinayay calaamado daciifnimo, iyadoo go'doonka dhaqaale ee muddada dheer uu soo saaray nuglaansho gudaha ah.

In Washington ay maanta miiska la fadhiisato Afwerki, iyada oo weliba dhexdhexaadinaysa Masar (oo iyaduna xiisad dhanka biyaha ah kala dhexayso Itoobiya), waxay Eriteriya siinaysaa awood ay kaga baxsato go'doomintii diblomaasiyadeed iyo cunaqabatayntii ragaadisay dhaqaalaheeda.

Isku soo wada duuboo, in kasta oo qorshaha Maraykanku u muuqdo mid xal u ah caqabadaha hortaagan maraakiibtiisa ganacsi ee Badda Cas, haddana khubaradu waxay ka digayaan in soo noolaynta xidhiidhka Washington iyo Asmara ay horseedi karto isku-dhacyo cusub iyo is-hubayn hor leh oo ka dhex dillaaca gobolka Geeska Afrika oo markii horeba la tacaalayay xasarado sokeeye iyo faqriga.