GOLAHA GUURTIDDA OO DOORASHADDA GOLAYAASHA 2 SANNO DIB UU DHIGAY
- Hassan Gallaydh
- 4 days ago
- 3 min read
HARGEYSA, Somaliland (April 28, 2026) : Jamhuuriyadda Somaliland waxa ay maanta gashay weji cusub oo loolan dastuuri ah iyo mid siyaasadeed, ka dib markii Golaha Guurtiddu ay cod aqlabiyad leh ku meelmariyeen muddo-kordhin baaxad leh oo dhan 27 bilood. Go’aankan, oo si toos ah u taabanaya muddada ay kuraasta sii fadhiyi doonaan Golayaasha Deegaanka iyo Golaha Wakiilladu, ayaa meesha ka saaray soo-jeedintii farsamo ee ka timid Komishanka Doorashooyinka Qaranka (NEC) iyo rabitaankii xukuumadda Madaxweyne Cirro, kuwaas oo markii hore dalbaday muddo 10 bilood ah oo keliya.
Fadhigan taariikhiga ah ee uu weheliyey sawaxan siyaasadeed oo xooggan, waxaa soo xaadiray 73 mudane, iyada oo 71 ka mid ahi ay oggolaadeen, halka aanay jirin cid diidmo ama aamusnaan muujisay, marka laga reebo Guddoomiyaha oo aan codayn.
Dabinka Dastuuriga ah: Muddo-kordhinta Guurtidda
Marka laga yimaaddo 27-ka bilood ee loo kordhiyey Golaha Wakiillada, waxaa dhex lammaan qodob dastuuri ah oo si dadban u kordhinaya muddada Golaha Guurtidda laftiisa. Sida uu dhigayo qodobka 19-aad ee xeerka aasaasiga ah ee dalka, doorashada Guurtiddu waa inay sannad kasta ka dambaysaa dhammaadka muddo-xileedka Golaha Wakiillada.
Tani waxa ay ka dhigan tahay in mudanayaasha Guurtiddu ay si toos ah uga faaiidaysanayaan go’aankan, iyaga oo helaya muddo dheeraad ah oo dhan 39 bilood, taas oo xil-hayntooda gaadhsiinaysa October 7, 2029. Tallaabadan ayaa loo arkaa mid meesha ka saaraysa doodaha muddada dheer taagnaa ee ku saabsanaa sidii loo soo dooran lahaa ama loo soo xuli lahaa xubnaha aqalka sare ee dalka.
Sababaynta Guurtidda: Collaado, Abaaro iyo Dhaqaale
War-saxaafadeed rasmi ah oo ka soo baxay Golaha Guurtidda ayaa lagu caddeeyey asbaabaha keenay in la laalo codsigii 10-ka bilood ahaa, laguna beddelo muddada ka badan labada sanno. Goluhu wuxuu cuskanayaa qodobbada 42-aad iyo 83-aad ee Dastuurka, isagoo tilmaamay in duruufaha jiraa aanay oggolayn doorasho degdeg ah:
Amniga iyo Collaadaha: Goluhu wuxuu xusay collaadaha ka taagan gobollada Sool, Sanaag, Awdal iyo Selel, kuwaas oo u baahan in marka hore la sugo nabadgelyadooda si doorasho looga qabto.
Duruufaha Deegaanka: Waxaa la xusay in roobkii gugu aanu dalka wada gaadhin, meelaha qaarna ay weli ka jirto biyo-dhaan iyo abaar saameyn ku leh cod-bixiyayaasha.
Cidhiidhiga Dhaqaalaha: Guurtiddu waxay carrabka ku dhufatay in collaadaha ka taagan Bariga Dhexe ay saameyn dhaqaale ku yeesheen miisaaniyadda dalka, taas oo adkaynaysa maalgelinta doorashooyinka goleyaasha deegaanka iyo wakiillada.
Xannibaadda Warbaahinta iyo Hufnaanta Go'aanka
Arrinta kale ee dhalisay cadhada dadweynaha iyo cambaaraynta ururrada xuquuqda aadanaha ayaa ah in warbaahinta madaxa bannaan si badheedh ah looga hor istaagay inay tabiyaan fadhigan muhiimka ah. Shir-guddoonnada labada gole ayaa amar ku bixiyey inaan weriyeyaasha madaxa bannaan loo oggolaan inay galaan xarunta baarlamaanka, iyada oo fursaddaas la siiyey oo keliya warbaahinta xukuumadda.
Tallaabadan ayaa loo arkaa mid lagu xaddidayo hufnaanta iyo xaqqa ay dadweynuhu u leeyihiin inay ogaadaan doodaha iyo sababaha keenay muddo-kordhinta, taas oo dhaawacaysa kalsoonida lagu qabi karo hay’adaha dastuuriga ah ee dalka.
Loolanka 2028: Madaxtooyada iyo Wakiillada
Marka laga qiyaas qaato 27-ka bilood ee lagu daray muddada hadda jirta, doorashada ugu horreysa ee Somaliland laga qaban doono waxa ay ku beegmaysaa August 31, 2028, iyadoo muddada rasmiga ahi ay ku egtahay October 7, 2028. Tani waxa ay abuuraysaa culays siyaasadeed, maaddaama ay sannad uun ka horrayso doorashada madaxtooyada.
Xubnaha Golaha Wakiillada ayaa u muuqda kuwo u ololeynayey muddo-kordhin dheer si ay ugu dhowaadaan xilliga doorashada madaxtooyada, taas oo suurtogal ka dhigi karta in mustaqbalka la isku daro labada doorasho ama xataa muddo-kordhin loo sameeyo madaxtooyada si loo waafajiyo jadwalka cusub.
Gunaanad iyo Gorfayn
Go’aanka maanta waxa uu imtixaan adag hordhigay Madaxweyne Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro), kaas oo xilligii uu mucaaradka ahaa si adag uga soo horjeestay muddo-kordhin kasta. In kasta oo madaxtooyadu ay doonaysay 10 bilood oo keliya, haddana awoodda Guurtidda ee dhinaca muddo-kordhinta ayaa noqotay mid ka sarreysa rabitaanka fulinta.
Miyey kula tahay in Somaliland ay ka badbaadi karto fulkaanaha siyaasadeed ee soo socda sannadka 2028, mise sunnaha muddo-kordhinta ayaa noqday mid dalku ka bixi waayey?
